Գարեգին Երիցյան

Բեմանկարիչ, դրամատուրգ

Սուրեն Արևշատյան

Մշակութային գործիչ, իրավաբան

Ժաննա Թովմասյան

Դերասանուհի

Մհեր Բեժանյան

Բանաստեղծ

Կարեն Գևորգյան

Կինոռեժիսոր, կինոօպերատոր

Մելանյա Աբովյան

Օպերային երգչուհի

Գարուշ Հարյանց

Բանաստեղծ, դրամատուրգ, բեմադրիչ

Արա Ղևոնդյան

Գեղանկարիչ

Մարիամ Ադամյան

Դերասանուհի

 

 

 

 

ԵԳՈՐ ԽՈՒԲՈՎ

Պատմաբան, բանասեր, բանաստեղծ

4 մարտ, 1762 - 23 հունվար, 1835

Գևորգ Խուբյան

Ծնվել է Երևանում: Եղել է Երևանի Խուբյանների ընտանիքից, որոնք իրենց սերված էին համարում միջնադարի հայ նշանավոր Խաղբակյան-Պռոշյան իշխանական տոհմից։ 1769թ-ից սովորել է Էջմիածնի ժառանգավորաց դպրոցում՝ հորեղբոր՝ կաթողիկոս Սիմեոն Ա. Երևանցու հսկողությամբ։ Ավարտելուց հետո դպրի աստիճանով մինչև 1803թ. պաշտոնավարել է վանքում՝ միաժամանակ զբաղվելով ուսուցչությամբ։ 1780-ական թվականներից մասնակցել է պարսկական ու թուրքական բռնակալների դեմ հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարին։ Միջնորդ թարգմանի դեր է կատարել Երևանի ու Նախիջևանի խաների և Կովկասում ռուսական կորպուսի հրամանատարության միջև վարվող բանակցություններում։ Հայ աշխարհիկ ու հոգևոր գործիչների թվում մասնակցել է Ռուսաստանի և Վրաստանի պետական ու զինվորական ներկայացուցիչների գաղտնի խորհրդակցություններին, Արևելյան Հայաստանը ազատագրելու ծրագրերի մշակմանը։ Մասնակցել է նաև 1796թ. պարսկական և 1804թ. Երևանյան արշավանքների ժամանակ ռուսական զորքի համար պարենամթերք հայթայթելուն։ Երկրորդ արշավանքի անհաջողությունից հետո, երբ պարսիկները հաշվեհարդար են կատարել հայերի նկատմամբ և խանի հրամանով այրել նաև Խուբյանների տունն ու թալանել ունեցվածքը, նա երկու որդիների հետ գաղտնի հեռացել է Երևանի խանության սահմաններից։ Իր հետ տարել է Ռուսաստանի հովանու տակ անցնելու մասին հայերի խնդրագիրը և 1805թ. դեկտեմբերին Մոզդոկում հանձնել ռուսահայոց թեմի առաջնորդ Եփրեմ արքեպիսկոպոս Ձորագեղցուն՝ ներկայացնելու ռուսական կառավարությանը։ Մոզդոկում աշխատել է հայկական դպրոցում՝ միաժամանակ վերսկսելով ընդհատված գրական աշխատանքները։ Այստեղ է շարադրել «1778-1809թթ Հայաստանի արժանահիշատակ անցքերի նկարագրությունը» աշխատությունը, որում պատկերել է հայ ժողովրդի ծանր վիճակը, Ռուսաստանի օգնությամբ ազատագրվելու նրա ձգտումները։ Աշխատությունը (հայերեն բնագիրը չի հայտնաբերված) ռուսերեն թարգմանությամբ 1811թ. հրատարակվել է Պետերբուրգում, որի համար Ալեքսանդր 1-ին կայսեր հրամանագրով նրան շնորհվել է ադամանդյա մատանի։ Ավելի ուշ ճանաչվել է նաև տոհմական ծագումը և նրան շնորհվել ազնվականի տիտղոս։ 1814թ-ից դասավանդել է Ղզլարի հայոց դպրոցում, 1828-33թթ՝ Աստրախանի հոգևոր ճեմարանում։ 1833թ-ից Ղզլարում ծավալել է մանկավարժական գործունեություն և հետևել դաստիարակության դեմոկրատական ուղղությանը։ Այդ տարիներին կազմել է պատմագրական «Գաւազանագիրք...» հավաքածուն (երկու խմբագրությամբ պահպանվում է Երևանի Մ.Մաշտոցի անվան Մատենադարանում), որն ունի ժամանակագրական բնույթ։ Հաջորդականությամբ շարադրել է հայ ավատական տների տոհմաբանությունը, թվարկել մինչև 1814թ. եղած հայ մատենագիրներին, լուսաբանել օտար նվաճողների դեմ Սյունիքում ու Արցախում հայ ժողովրդի՝ շուրջ 15-ամյա զինված պայքարը, երկի տողամիջերում և առանձին էջերի վրա գրելով փոքրիկ ներբողներ, որոնք այսօր էլ գեղարվեստական որոշակի արժեք ունեն։ Գրել է նաև «Երգարան...» բանաստեղծությունների ժողովածուն (Երևանի Մ.Մաշտոցի անվան Մատենադարան), որում տեղ են գտել աշխարհիկ և հոգևոր 44 ողբեր, ներբողներ, բնության և սիրո տաղեր։ Մահացել է Դաղստանի Ղզլար քաղաքում (այժմ՝ ՌԴ-ում):

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար