Հակոբ Թերզյան

Հրապարակախոս, բանասեր, դեղագործ

Վիկտոր Լազարև

Արվեստաբան

Մարգարիտ Աթաբեկյան

Գրականագետ, թարգմանիչ

Վանցետի Դանիելյան

Կինոռեժիսոր

Էդուարդ Սադոյան

Կոմպոզիտոր

Ռաֆայել Ղազանչյան

Արձակագիր, լրագրող

Դավիթ Երևանցի

Քանդակագործ

Իգնատ Մամյան

Բանաստեղծ, արձակագիր

Արմինկա

Երգչուհի

Իշխան Գասպարյան

Պարային գործիչ

Միքայել Նավասարդյան

Թավջութակահար

Էմիլ Ներսիսյան

Բալետի արտիստ

 

 

 

 

ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԹՈԽԱԹՑԻ

Բանաստեղծ, գրիչ

15 օգոստոս, 1558 - 4 մայիս, 1630

Ծնվել է Թոխաթում (Եվդոկիա): Ականատես է եղել օսմանյան Թուրքիայի արևելյան նահանգներում առաջացած Ջալալիների շարժմանը և թուրք-պարսկական պատերազմի հետևանքով հայ ազգաբնակչության զանգվածային տեղահանությանը, ինքը ևս հայրենակիցների հետ տարագրվել է։ Հայտնի է, որ 1580թ. կարգվել է քահանա, 1589թ.՝ մեկնել Երուսաղեմ, 1621թ.՝ վերադարձել ծննդավայր։ Կյանքի մեծ մասն ապրել, ստեղծագործել է Կ.Պոլսում (մինչև 1603թ.), ապա՝ Ղրիմի Կաֆա (Թեոդոսիա) քաղաքում (1604թ-ից), Սուրխաթի Սբ. Խաչ վանքում։ Թողել է պատմագրական արժեք ներկայացնող բանաստեղծական բազմաժանր և հարուստ ժառանգություն՝ ողբ, երգիծական ոտանավոր, ներբող, գանձ, հիշատակարան և այլն։ Ստեղծագործության հիմնական նյութը թուրքական լծի տակ ընկած հայ ժողովրդի մի ստվար հատվածի ողբերգական վիճակն է, ազգային ու սոցիալական կեղեքումը, տարագրության մեջ կրած զրկանքները։ Հատկանշական է «Ողբ ի վերա Եվդոկիա մեծի քաղաքին» ծավալուն բանաստեղծությունը, որտեղ իրական մանրամասներով նկարագրվում է վաճառաշահ քաղաքի երբեմնի բարգավաճ կյանքն ու ավերումը։ Երգիծական բանաստեղծություններից ուշագրավ են «Գովասանութիւն Կաֆայու քահանայից վերա»-ն (որտեղ ժողովրդական աշխույժ լեզվով ծաղրվում են եկեղեցական դասի արատավոր բարքերը), ինչպես նաև կենցաղային խնդիրներ արծարծող «Ոտանաւորս և գանկատս լվաննուն և ճանճերուն ի Ստեփանոս Թոխաթցի երիցուէ ասացեալ»-ը։ Հայտնի են նրա «Ողբ վասն տղահասակ ննջեցելոց», «Տաղ ի Կաֆայ», «Ողբ ի վերայ վաղամեռիկ եղբոր իւրոյ Յակոբ քահանայի Եւդոկեացւոյ» և այլ գործեր։ Նրա ստեղծագործությունը պարզ, անպաճույճ ոճի, քնարականության և պատմական հավաստիության շնորհիվ ժամանակին լայն տարածում է գտել։ Ծավալել է գրչագրական գործունեություն՝ ընդօրինակելով մի շարք ձեռագրեր՝ շարակնոց, սաղմոսարան, քարոզգիրք, գանձարան, հայսմավուրք, որոնք պահվում են Վենետիկում, Երուսաղեմում, Երևանի Մ.Մաշտոցի անվան Մատենադարանում և այլուր։ Եղել է նաև ուսուցիչ, Թոխաթում և Կաֆայում պատրաստել բազմաթիվ հետեորդ-աշակերտներ (Հովսեփ սարկավագ, Զաքարիա, Հակոբ), որոնց մասին հիշատակում է իր տաղերում։ Մահացել է Թոխաթում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար