Սանդալ

Արձակագիր

Երուխան

Արձակագիր, թարգմանիչ

Վարդգես Թաթիկյան

Բանաստեղծ, դրամատուրգ, լրագրող

Մկրտիչ Ջանան

Դերասան, դրամատուրգ

Ալեքսանդր Չաուշյան

Թավջութակահար

Օֆելյա Վարդանյան

Գեղանկարչուհի

Վազգեն Սաֆարյան

Գրականագետ

Պարույր Հայրիկյան

Գրող, երգահան, պետական գործիչ

Քրիստինե Սահակյան

Օպերային երգչուհի

Նունե Սիրավյան

Գեղանկարչուհի, թատերագետ

Լիլու

Երգչուհի

 

 

 

 

ՍԻՄՈՆ ՎՐԱՑՅԱՆ

Պետական գործիչ, հրապարակախոս

2 հունիս, 1882 - 21 մայիս, 1969

Սիմոն Գրուզինյան

Ծնվել է Նոր Նախիջևանի (այժմ՝ Դոնի Ռոստով) Մեծ Սալա գյուղում: Սկզբնական կրթությունն ստացել է Նոր Նախիջևանի միջնակարգ դպրոցում: 1900-06թթ սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1908-10թթ՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի մանկավարժական և իրավաբանական ֆակուլտետներում։ 1906թ-ից սկսել է հեղափոխական գործունեությունը, զենք է ձեռք բերել և ուղարկել Արևմտյան Հայաստան՝ ֆիդայական ջոկատներին։ 1907թ. մասնակցել է Վիեննայի դաշնակցական 4-րդ կոնգրեսին։ 1910թ. Մոսկվայում լույս է ընծայել «Հասկ» ժողովածուն, որի մեծ մասը ցարական կառավարությունն առգրավել է։ Վախենալով հետապնդումից փախել է Բաթում, ապա Տրապիզոն ու Կ.Պոլիս։ Հետագա տարիներին դասավանդել է Կարինի որոշ ուսումնական հաստատություններում, խմբագրել է Կարինում և Եվրոպայում հրատարակվող մի շարք թերթեր։ 1911-13թթ ԱՄՆ-ում թողարկել է «Հայրենիք» օրաթերթը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին վերադարձել է Թիֆլիս, որտեղ մասնակցել է հայկական կամավորական ջոկատների կազմակերպմանը։ 1917թ. Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Թիֆլիսում հրատարակել է «Հորիզոն» թերթը։ 1918թ. ընտրվել է Անդրկովկասյան Սեյմի, 1919թ.՝ դաշնակցական բյուրոյի անդամ։ 1918թ. անդրկովկասյան կառավարության կազմում մասնակցել է Բաթումի թուրք-անդրկովկասյան բանակցություններին։ Հայաստանի անկախության հռչակումից հետո (1918թ.) նշանակվել է Հարավ-ռուսական կամավորական բանակին կից դիվանագիտական առաքելության ղեկավար։ 1919թ. ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանի անդամ։ 1920թ. մայիսին նշանակվել է Հ.Օհանջանյանի գլխավորած կառավարության գյուղատնտեսության և աշխատանքի նախարար, 1920թ. նոյեմբերին՝ ՀՀ կառավարության վարչապետ։ Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո գլխավորել է Հայրենիքի Փրկության Կոմիտեն։ Այս կոմիտեն 1921թ. փետրվարին Երևանում կատարել է հեղափոխության անհաջող փորձ, ինչը դարձել է մեկ ամիս տևած քաղաքացիական բախումերի պատճառ։ Սրանք հայտնի են նաև Փետրվարյան ապստամբություն անունով։ Անհաջողության պատճառով անցել է Զանգեզուր, որից հետո Պարսկաստանի միջով Գարեգին Նժդեհի հետ դուրս է եկել երկրից։ 1921թ. օգոստոսից հետո ապրել է Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Լիբանանում։ Շարունակել է քաղաքական գործունեությունը։ 1945թ., որպես Հայկական ազգային կոմիտեի նախագահ, վերջնագիր է ներկայացրել Սան Ֆրանցիսկոյում ՄԱԿ-ի հիմնադիր համաժողովի կազմակերպիչ պետություններին՝ նրանց ուշադրությունը գրավելով պատմական անարդարության վրա՝ հայ ժողովրդի հանդեպ։ 1951թ-ից մինչև կյանքի վերջը եղել է Բեյրութի «Նշան Պալանջյան» վարժարանի տնօրենը: Գրել է պատմագիտական և հուշագրական արժեքավոր աշխատություններ («Հայաստանի Հանրապետություն», 1928թ., «Կյանքի ուղիներով», հ.1-6, 1955-67թթ, «Հին թղթեր նոր պատմության համար», 1962թ., նամակների ժողովածու և այլն), հրատարակել է «Վեմ» հանդեսը (1933-38թթ), կարդացել զեկուցումներ («Քաղաքական մոմենտի մասին» և այլն)։ Մահացել է Բեյրութում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար