Ղուկաս Ինճիճյան

Բանասեր, աշխարհագրագետ

Հայկ-Հակոբ Տետեյան

Թարգմանիչ, հրատարակիչ

Անանիա Սուլթանշահ

Մշակութային գործիչ, բժիշկ

Խնկո Ապեր

Մանկագիր, բանաստեղծ

Հայկ Դավթյան

Ճարտարապետ

Հակոբ Մկրտչյան

Լեզվաբան, բարբառագետ

Սարգիս Աղամալյան

Օպերային երգիչ

Գոհար Գասպարյան

Հաղորդավար

Մանե Գրիգորյան

Հաղորդավար

 

 

 

 

ՏՐԴԱՏ ՊԱԼՅԱՆ

Բանասեր, մատենագետ, բանահավաք

21 սեպտեմբեր, 1850 - 2 հուլիս, 1923

Ծնվել է Կեսարիայի Թալաս բնակավայրում (այժմ՝ Թուրքիայում): Հայտնի է եղել նաև «Կապետ» անունով: Մանուկ հասակում ծնողների հետ տեղափոխվել է Զմյուռնիա, սովորել Ներսիսյան նախավարժարանում։ Ավարտելուց հետո անցել է Երուսաղեմ, ընդունել հոգևորական կարգ, օծվել վարդապետ։ 1884-87թթ եղել է տեղի Սբ. Հակոբյանց վանքի ավագ թարգմանիչը։ 1887թ. ընտրվել է Կեսարիայի թեմի առաջնորդ։ Կեսարիայի Սբ. Կարապետ վանքում 1888թ. բացել է Ժառանգավորաց վարժարան, որը գործել է մինչև 1915թ.։ Այն դարձել է Կեսարիայի և շրջակայքի հայության կրթական և մշակութային կենտրոնը։ Վարժարանին կից հիմնել է գրադարան-թանգարան, որտեղ հավաքել է հայ հին ձեռագրեր, հնատիպեր, այլ գրականություն, հին իրեր։ Շրջել է Փոքր Ասիայի, Կիլիկիայի, Պաղեստինի հայաբնակ վայրերը, գրի առել հայ ժողթվրդական բանահյուսության նմուշներ։ 1910թ. հրաժարվել է առաջնորդի պաշտոնից, տեղափոխվել նախ Երուսաղեմ, ապա՝ Մաղնիսա (Զմյուռնիայի մոտ)։ 1922թ. սեպտեմբերյան հալածանքների ու ջարդերի ժամանակ Զմյուռնիայում բռնագրավել են նրա անտիպ գործերը, հին ձեռագրերը, գրականությունը, իրերը։ Գաղթականության հետ փախել է Աթենք։ 1900-ական թվականների սկզբներից թղթակցել է «Բազմավեպ», «Հանդես ամսօրյա», «Բյուզանդիոն», «Լույս», «Բանասեր», «Արևելյան մամուլ», «Բյուրակն» պարբերականներին՝ հրապարակել բանասիրական հոդվածներ, ձեռագրացուցակներ, մատենագիտական ցանկեր, նյութեր հայոց եկեղեցիների մասին և այլն։ Հայտնաբերել է մի շարք հայ հնատիպ գրքեր և հրապարակել դրանց ցուցակները, կարևոր դեր կատարել Հակոբ Մեղապարտի հրատարակությունների ժամանակը որոշելու գործում։ Առանձին գրքերով հրատարակված ուսումնասիրություններից են՝ «Սուրբ երկիր» (հ.1, 1892թ.), «Ցուցակ հայերեն ձեռագրաց ի Թուրքիա» (հ.1, տետր 1-2, 1892-93թթ), «Հայ աշուղներ, Զմյուռնիա» (հ.1-2, 1911-12թթ), «Հայ վանօրայք ի Թուրքիա. մասն Ա.Գաղատիոյ, Սեբաստիոյ և Տրապիզօնի կուսակալութեան մէջ եղած վանօրայք» (1914թ.)։ Մահացել է Աթենքում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար