Գրիգոր Խլաթեցի

Մատենագիր, բանաստեղծ, երաժիշտ

Հեղինե Ղորղանյան

Օպերային երգչուհի

Հարություն Քյուրդյան

Պատմաբան, բանասեր, արվեստաբան

Հակոբ Կարապենց

Արձակագիր

Զոյա Պետրոսյան

Ջութակահար

Վարդգես Պետրոսյան

Արձակագիր, դրամատուրգ

Գևորգ Սարգսյան

Դրամատուրգ, արձակագիր

Սուրեն Դանիելյան

Գրականագետ

Մարիա Գուլեգինա

Օպերային երգչուհի

Արայիկ Ալեքյան

Քանդակագործ

 

 

 

 

ԳՐԻԳՈՐ ՋԱՆՇՅԱՆ

Հրապարակախոս

29 մայիս, 1851 - 30 հուլիս, 1900

Գրիգոր Ջանշիև

Ծնվել է Թիֆլիսում։ Գրել է ռուսերեն։ 1864թ. տեղափոխվել է Մոսկվա, ավարտել Լազարյան ճեմարանի գիմնազիան, 1874թ.՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Հոդվածներով ու ակնարկներով հանդես է եկել ռուսական մամուլում, մարտնչել դեմոկրատական, բարոյական հաստատուն իրավական նորմերի կենսագործման համար։ Ճանաչվել է «Մեծ ռեֆորմների դարաշրջանը» (1892թ.) պատմահրապարակախոսական աշխատությամբ։ Ճանապարհորդական արձակում ի հայտ են եկել նրա գրական նուրբ ճաշակն ու բազմագիտակությունը («Եվրոպայում», 1888թ., «Բնության ընտրյալների և խորթ զավակների մեջ», 1890թ., «Կովկասի գոհարը», 1886թ.)։ Լինելով «Ռուսկիե վեդոմոստի» թերթի հրատարակիչ-խմբագիրներից, ակտիվորեն մասնակցելով ռուսական գրական-հասարակական կյանքին՝ նպաստել է հայ ժողովրդի պատմությունը և մշակույթը ռուս հասարակությանը ներկայացնելու գործին, ուշադրություն հրավիրել արևմտահայերի ծանր կացության վրա։ «Դիև» ծածկանունով լույս է ընծայել «Հայկական հարցը Թուրքիայում» (1893թ.) գրքույկը, գտնելով, որ Հայկական հարցը պետք է վճռել «իրավունքի, արդարության, մարդասիրության պահանջների համաձայն»։ 1895-96թթ հայկական կոտորածների կապակցությամբ նախաձեռնել, կազմել և հրատարակել է «Եղբայրական օգնություն Թուրքիայի տառապյալ հայերին» (հ.1-2, 1897-98թթ) ստվարածավալ ժողովածուն (պարունակում է գրական-գեղարվեստական, գիտական, փաստագրական, հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին վերաբերող նյութեր), որի հասույթով ստեղծել է դրամական ֆոնդ՝ հայերին օգնելու համար (այդ գումարով Արևմտյան Հայաստանում բացվել է 12 մանկատուն-ապաստարան)։ Ժողովածուում հանդես են եկել ռուս ականավոր գրողներ (Լ.Տոլստոյ, Ա.Չեխով, Վ.Կորոլենկո), բանաստեղծ-թարգմանիչներ, մշակույթի, գիտության գործիչներ (Կ.Տիմիրյազև, Մ.Կովալևսկի, Ա.Վեսելովսկի, Ա.Կոնի)։ Մահացել է Մոսկվայում: