Ստեփանոս Ռոշքա

Բառարանագիր, եկեղեցական, մշակութային գործիչ

Հովհաննես Քարամյան

Քանդակազարդող

Գրիգոր Քեշիշյան

Արձակագիր, թարգմանիչ

Հակոբ Նորունի

Բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ

Սարգիս Սարգսյան

Քանդակագործ

Գեորգի Գյոդակյան

Երաժշտագետ

Բելա Հովնանյան

Բալետի արտիստ, պարուսույց

Լենդրուշ Ալոյան

Բանասեր, լրագրող

Ասատուր Պզտիկյան

Գեղանկարիչ, գրաֆիկ

Գենադի Մելքոնյան

Կինոռեժիսոր

Անահիտ Քոչարյան

Դերասանուհի

Իրինա Մկրտչյան

Գեղանկարչուհի, գրաֆիկ

Արման Նշանյան

Դերասան, օպերային երգիչ

 

 

 

 

ՄԵՍՐՈՊ ՆՈՒՊԱՐՅԱՆ

Թարգմանիչ, բառարանագիր, լրագրող

3 դեկտեմբեր, 1842 - 4 դեկտեմբեր, 1929

Ծնվել է Զմյուռնիայում (այժմ՝ Իզմիր, Թուրքիա): Առաջին թարգմանությունները տպագրել է «Արշալույս Արարատյան» թերթում, մասնակցել «Երկասեր» մանկական հանդեսի հիմնադրմանը (1855թ.)։ Հրապարակախոսական և գիտական հոդվածներով աշխատակցել է արևելահայ և սփյուռքահայ մամուլին։ «Ծաղիկ», «Արևելյան մամուլ», «Մետեորա», «Հայ գրականություն», «Հայաստանի կոչնակ» և այլ պարբերականներում առաջ է քաշել հայ ժողովրդի ազգային զարթոնքի և առաջադիմության հարցեր։ 1877թ. հայերեն է թարգմանել «Մարսելյեզը»։ Պրոպագանդել է Հայաստանի նվաճումները, կոչ արել նպաստելու նրա տնտեսական շինարարությանը։ «Իմ մանկական հիշատակներես» («Արևելյան մամուլ», 1893-94թթ) հուշագրությունները հիմնականում նվիրված են Մեսրոպյան վարժարանին, արևմտահայ առանձին գործիչների (Ա.Փափազյան, Հ.Տետեյան, Գ.Կոստանյան և ուրիշներ)։ Նրա թարգմանությամբ լույս են տեսել Ֆ.Շատոբրիանի («Ոգի քրիստոնեության», 1862թ.), Ժ.Ռասինի («Դատասերք», 1863թ.), Վ.Հյուգոյի («Նոտր-Դամ Փարիզի», հ.1-3, 1871-72թթ), Ժ.Մոլիերի («Կատակերգք», հ.1-2, 1905թ.), Ֆ.Նանսենի («Դեպի բևեռ», 1906թ.), Յ.Գյոթեի («Ֆաուստ»՝ «Մետեորայում», 1880-81թթ, առանձին գրքով՝ 1909թ.), Վ.Շեքսպիրի («Ռոմեո և Ջուլիետ», 1912թ.) և այլոց ստեղծագործությունները։ Մեծ է նրա վաստակը հայ բառարանագրության մեջ։ «Բառարան ֆրանսերենե-հայերեն աշխարհիկ» (1892թ., վերատպություն՝ 1955թ., Բեյրութ), «Առձեռն բառարան ֆրանսերեն-հայ աշխարհիկ» (1911թ.), «Գրպանի բառարան ֆրանսերենե-հայերեն» (1928թ.) և այլ գործերում ստեղծել է 5-6 հազար նոր բառեր, որոնցից շատերը քաղաքացիություն են ստացել։ Բառարաններն ունեն ասացվածքների, աշխարհագրական ու դիցաբանական անունների հավելումներ։ 1913թ. ընտրվել է ֆրանսիական ակադեմիայի պաշտոնակալ։ Մահացել է Մարսելում: