ՀԱԿՈԲ ՄԱՐԹԱՅԱՆ

Լեզվաբան, թուրքագետ

22 մայիս, 1895 - 12 սեպտեմբեր, 1979

Հակոբ Դիլաչար

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Սովորել է Կ.Պոլսի ամերիկյան միջնակարգ դպրոցում և «Ռոբերտ» քոլեջում, որտեղ եղել է անգլերենի դասատուն, ապա՝ տնօրենը, ստացել ամերիկյան ակադեմիական «Մագիստրոս արվեստից» տիտղոս, սիկ 1922թ.՝ պրոֆեսորի կոչում: Մինչև 1932թ. Բեյրութում, Սոֆիայում և այլ վայրերում զբաղվել է հայագիտությամբ, ստանձնել է Բեյրութի առաջին հայկական վարժարանի տնօրինությունը, հիմնել «Ռահվիրա» և «Մշակույթ» թերթերը (Սոֆիա), խմբագրել «Լույս» շաբաթաթերթը (Բեյրութ), հոդվածաշարերով հանդես եկել հայկական մամուլում: Այդ շրջանում հրատարակվել են նրա «Աոաջին փորձություն» պիեսը (1922թ.), Լ.Շանթի «Հին ասավածներ»-ի անգլերեն թարգմանությունը (1922թ.), «Գրի ծագումը և տարածումը» (1928թ.) և «Հաբեթաբանություն» (1929թ.) աշխատությունները, անգլիական բանաստեղծներից թարգմանած «Ալբիոնի պարտեզն» ժողովածուն (1929թ.): 1932թ-ից աշխատել է Թուրքիայում, եղել թուրք լեզվաբանների միության գլխավոր մասնագետը: Տիրապետել է անգլերեն, թուրքերեն, ֆրանսերեն, հունարեն, իսպաներեն, իտալերեն, ռուսերեն, լեհերեն, բուլղարերեն և այլ լեզուների, ստացել Դիլաչար (լեզվի բանալի) անունը: 1936-50թթ Անկարայի համալսարանում դասախոսել է լեզվաբանության պատմություն և ընդհանուր լեզվաբանություն: Հեղինակել է թուրքերեն լեզվի տարբեր բնագավառներին վերաբերող մի շարք մենագրություններ, հայագիտական աշխատություններ («Համայնապատկեր հայ մշակույթի», 1966թ., «1500-ամյակի խոհեր», 1951թ., «Աստվածաշունչը և աշխարհաբարը», 1956թ. և այլն) և բազմաթիվ հոդվածներ: 1942-70թթ եղել է թուրքական հանրագիտարանի տեխնիկական խորհրդատուն, ապա գլխավոր խմբագիրը: Մահացել է Կոստանդնուպոլսում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար