Ոսկան Տեր-Գրիգորյան

Բանասեր, աշուղագետ

Ազնիվ Հրաչյա

Դերասանուհի

Ակսել Բակունց

Արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ

Հովիկ Էդգարյան

Երաժիշտ, բանաստեղծ

Նանսեն Միքայելյան

Բանաստեղծ, մանկագիր

Աշոտ Առաքելյան

Լուսանկարիչ, բժիշկ

Մարտին Շահբազյան

Լուսանկարիչ

Լևոն Ղալումյան

Ճարտարապետ

Նաիրուհի Ալավերդյան

Երգչուհի, պարուհի

Ռաֆիկ Հարությունյան

Պարող, պարուսույց

 

 

 

 

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԿՈԼՈՏ ԲԱՂԻՇԵՑԻ

Մշակութային, եկեղեցական գործիչ

7 փետրվար, 1678 - 13 փետրվար, 1741

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բաղեշի (այժմ՝ Բիթլիս) Խողց գյուղում: «Կոլոտ» մականունը ստացել է իր կարճ հասակի պատճառով։ Եղել է Բաղեշի Ամիրդոլու վանքի դպրոցի սանը: Ավարտելուց հետո 1689թ. ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա, իսկ 1706թ. անդամակցել է Մշո Սբ. Կարապետ (Գլակա) վանքի միաբանությանը։ Երկրաշարժից վնասված վանքի վերանորոգման համար հանգանակություն կատարելու առաքելությամբ 1712թ. գնացել է Կ.Պոլիս, որտեղից հայոց պատրիարքությունը նրան ուղարկել է Երուսաղեմ, որն այդ շրջանում ուղղակիորեն կապված էր Պոլսո պատրիարքական աթոռին։ Երուսաղեմում իր գործը հաջող ավարտելուց հետո նա վերադարձել է Կ.Պոլիս և 1715թ. ընտրվել Կ.Պոլսի հայոց պատրիարք և սուլթան Ահմեդ Գ-ի կողմից հաստատվելուց հետո գահակալել որպես Հովհաննես Թ պատրիարք։ Աչքի է ընկել իր ճարտասանությամբ։ Նրա պաշտոնավարության շրջանում զարթոնք է ապրել Թուրքիայի հայոց ազգային, մշակութային ու կրթական կյանքը, իրագործվել են մի շարք նշանակալից ձեռնարկումներ։ 1719թ. օծվել է Գումգափուի Մայր եկեղեցին, որը մեկ տարի առաջ հիմնովին այրվել էր, 1727թ. կառուցվել է Սկյուտարի Սբ. Կարապետ եկեղեցին, 1730թ.՝ Պալաթի Սբ. Հրեշտակապետը՝ նախկինից ընդարձակ, 1729թ.՝ Խասգյուղի փայտաշեն եկեղեցին, 1732թ. վերաշինվել է Ղալաթիայի՝ նախկինում այրված Սբ. Լուսավորիչ եկեղեցին։ Վերանորոգվել են Սկյուտարի Սբ. Խաչ և Օրթագյուղի եկեղեցիները։ 1715թ. բացել է Կ.Պոլսի առաջին դպրանոցը՝ Սկյուտարի հոգետունը, որը մատենադարանի հետ միասին հետագայում տեղափոխվել է Գումգափուի պատրիարքարան։ Բացել է երկու նոր տպարաններ, հրատարակել հայերեն 80 անուն գիրք։ Պոլսո մեջ հիմնել է առաջին հայկական փոքրամասնական վարժարանները։ 1719թ. Մայր եկեղեցուն կից կազմակերպվել է դպրաց դաս, որի երգչախմբերը կարևոր դեր են խաղացել հայկական ազգային հոգևոր երաժշտությունը պահպանելու և սերունդներին փոխանցելու գործում։ Նրա աջակցությամբ են հրատարակվել Ագաթանգեղոսի, Հովհան Մամիկոնյանի, Փավստոս Բուզանդի, Մեսրոպ Վայոցձորեցու, Գրիգոր Տաթևացու և այլոց ստեղծագործությունները, կատարվել են մի շարք թարգմանություններ: Նրա գործունեությանն է նվիրված Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանի «Երկու ուխտավոր» պատմավեպը։ Մահացել է Կոստանդնուպոլսում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար