Գերգե Ասաքի

Բանաստեղծ, արձակագիր, նկարիչ, թարգմանիչ

Գյուտ Աղանյանց

Պատմաբան, ազգագրագետ, թարգմանիչ, եկեղեցական գործիչ

Տիգրան Հովհաննիսյան

Թարգմանիչ, իրավաբան

Նար-Դոս

Արձակագիր

Արտակ Դարբինյան

Հրապարակագիր, լրագրող

Սարմեն

Բանաստեղծ

Գրիգոր Բոյաջիև

Թատերագետ, թատերական քննադատ

Լուսին Ամարա

Օպերային երգչուհի

Հենրիկ Սևան

Բանաստեղծ, մանկագիր, թարգմանիչ

Գագիկ Հովունց

Կոմպոզիտոր

Աշոտ Մելքոնյան

Գեղանկարիչ

Վերժինե Սվազլյան

Ազգագրագետ, բանահավաք

Գայանե Զախարյան

Դերասանուհի

 

 

 

 

ՄՈՒՇԵՂ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ

Երգիծաբան, լրագրող

2 նոյեմբեր, 1870 - 15 նոյեմբեր, 1945

Փալանդուզ Մկո

Ծնվել է Հայաստանի Կարբի գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզում): Սովորել է ծննդավայրի ծխական, ապա՝ Շամախու դպրոցներում։ Ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան, որտեղ տարվել է հեղափոխական գործունեությամբ։ 1893-1905թթ եղել է Հնչակյան կուսակցության անդամ: 1904թ. ձերբակալվել է ցարական ոստիկանների կողմից և ուղարկվել բանտ՝ արգելված գրականություն տարածելու համար։ 1905թ. բանտից ազատվելով՝ մտնում է բոլշևիկյան կուսակցության շարքերը և իր եռանդուն մասնակցությունն ունենում 1905-06թթ հեղափոխական շարժումներին։ 1906թ. ընտրվել է կուսակցության Երևանի կոմիտեի անդամ, աշխատակցել Բաքվում և Թիֆլիսում հրատարակող «Կայծ», «Նոր խոսք» և «Օրեր» թերթերին։ Միայն այդ տարում բոլշևիկյան թերթերում տարբեր ծածկանուններով (Նար, Նարեմյան, Մե-Բունի, Մար-Տօ, Կար-Դան, Ջաննիկ, Փալանդուզ Մկո, Անցվորական, Լուկուլլոս) տպագրել է 23 հոդված։ 1911թ. Երևանում լույս է ընծայել «Կռան» առաջադիմական թերթերը։ «Կռանում» մեծ տեղ են գրավել նաև արևմտահայ կյանքը լուսաբանող հոդվածներ։ «Թուրքահայ խնդիրը», «Հայերի վիճակը Տաճկաստանում» և այլ հոդվածներ, որտեղ նա բարձրաձայն մերկացրել է Թուրքիայի վարած քաղաքականությունը հայերի հանդեպ։ 1912թ. դեկտեմբերին փակվել է թերթը, սակայն չի վհատվել, 1913թ. հունվարից սկսել է հրատարակել «Նոր մամուլ» անունով շաբաթաթերթը, որը գալիս էր լրացնելու և շարունակելու «Կռանին»։ Թերթը նույնպես անդրադարձել է հայ ժողովրդի կացությանը, նրա ճակատագրին։ Նա իր մի շարք ֆելիետոններում բացահայտ զենքի ուժով օտարի լծից ազատվելու գաղափար է տարածել։ 1916-20թթ աշխատակցել է «Պայքար», «Խոսք», «Պահակ» և այլ պարբերականների։ Իր խմբագրած թերթերում քննադատել է նաև դաշնակցական կուսակցությանը, մերկացրել դրա գործունեությունը։ 1920թ. Մայիսյան խռովությունը ճնշելուց հետո ձերբակալվել է և աքսորվել Բաշ-Գառնի։ Բաշ-Գառնի աքսորավայրից նա անցել է Պարսկաստան և միայն խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո վերադարձել Հայաստան։ 1921թ. դարձել է Բաշ-Գառնիի գյուղհեղկոմի առաջին նախագահը։ Խորհրդային տարիներին շարունակել է իր գրական գործունեությունը, զբաղվել ուսուցչությամբ, աշխատակցել «Մաճկալ», «Խորհրդային Հայաստան» թերթերին, «Մոծակ» և «Աշխատանք» ամսագրերին, գրել «Կրոնի թույնը» երգիծական պատմվածքների ժողովածուն (1930թ.), «Շնագայլեր» երգիծական վեպը։ Իսկ 1914թ. նրա գրած «Ծիծաղի արցունքները, շոռշոռաքարափը» պատմվածքի հիման վրա Համո Բեկնազարյանը 1926թ նկարահանել է «Շորն ու Շորշորը» ֆիլմը։ 1937թ. Երևանում ստալինյան ռեժիմի կողմից ձերբակալվել է և հավանաբար գնդակահարվել է մինչև 1945թ., երբ նրա զավակները ստացել են նրա մահվան ծանուցումը։

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար