Միքայել Չամչյան

Պատմաբան, լեզվաբան

Գարեգին Զարբհանալյան

Գրականագետ, մատենագետ, թարգմանիչ

Ալպերթ Աբալյան

Բժիշկ, արձակագիր

Պերճ Ակնունի

Գեղանկարիչ

Պերճ Ֆազլյան

Բեմադրիչ, դերասան

Լուսինե Կիրակոսյան

Դերասանուհի

Լևոն Ժամկոչյան

Գեղանկարիչ, քանդակագործ, դիզայներ

Երվանդ Ղարիբյան

Հաղորդավար

Հասմիկ Սամվելյան

Հաղորդավար, լրագրող

 

 

 

 

ՄԱՐՏԻՐՈՍ ԳԱՎՈՒԿՉՅԱՆ

Ճարտարապետ

8 օգոստոս, 1908 - 8 օգոստոս, 1988

Ծնվել է Թուրքիայի Նիգդե քաղաքում: 1934թ. ավարտել է Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանի ճարտարապետության ինժեներական ֆակուլտետը։ 1941-46թթ եղել է Իրաքի Մոսուլ քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը։ Իրաքում նախագծել ու կառուցել է հասարակական և բնակելի շենքեր։ Նրա գլխավոր հատակագծերով են կառուցվել Իրաքի Մոսուլ, էրբիլ, Ամադիա քաղաքների արվարձանները։ Եղել է Իրաքի «Սովետական Հայաստանի բարեկամների ընկերակցության» հիմնադիրներից և առաջին քարտուղարը, մասնակցել հայրենադարձության կազմակերպմանը և իրագործմանը, հայրենասիրական, հայագիտական-պատմաբանասիրական հոդվածներով հանդես է եկել սփյուռքահայ առաջադիմական մամուլում։ 1947թ. տեղափոխվել է Երևան, որտեղ աշխատել է «Ռեսպուբլիկական նախագծային ինստիտուտում» (1951թ-ից «Հայարդնախագիծ»): 1966թ-ից եղել է նախագծի գլխավոր ճարտարապետը։ 1954թ-ից եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ: Նրա նախագծերով Երևանում և հանրապետության մյուս քաղաքներում կառուցվել են բնակելի և հասարակական շենքեր, մասնակցություն է ունեցել մի շարք ճարտարապետական կառույցների և հուշարձանների կառուցման և վերականգման աշխատանքներին։ Զբաղվել է նաև գիտական-տեսական հետազոտությամբ։ Շնորհիվ իր հետաքրքրությանը դեպի հին քաղաքների ավերակների պեղումը, հետաքրքրվել է պատմությամբ, հատկապես Հին Արևելքի պատմությամբ՝ Շումեր, Աքքադ, Ասորեստան և Ուրարտու: Զբաղվել է հայ ժողովրդի ծագման խնդրով: Մասնակցել է գտնված սեպագիր արձանագրութնունների թարգմանությամբ, հատկապես Նուզիում (Միտաննի պետության քաղաքներից մեկը մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակ): Տիրապետել է հայերեն, արաբերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին, իմացել և աշխատանքի մեջ օգտագործել է այլ եվրոպական և սլավոնական լեզուներ: Սովորել է նաև վեց «մահացած» լեզուներ, որոնցից են աքքադերենը, շումերերենը և խուռիերենը, հետաքրքրվել է տարբեր գիտություններով՝ հնագիտություն, դիցաբանություն, բառագիտություն և այլն: Լավ չի վերաբերվել Խորհրդային միությանը և իր հրապարակումները նա կատարել է ուրիշ երկրներում՝ իր հաշվին: 1973թ. Բեյրութում հրատարակվել է նրա «Արմեն և հայ անունների ծագումը և Ուրարտուն» մենագրությունը։ 1979թ. տեղափոխվել է Հայաստանից: Կանադայում և ԱՄՆ-ում հայերեն լեզվով հրատարակել է ևս երկու խոշոր աշխատանքներ, ինչպես նաև վերահրատարակել է անգլերեն լեզվով, որտեղ ուսումնասիրողը փաստեր է բերել հայ և շումեր ազգերի կապերի վերաբերյալ: Կյանքի վերջին տարիներին ուսումնասիրել է շումերական մշակույթը, որպեսզի ապացուցի, որ հայ ժողովուրդը հնագույնն է աշխարհում: Ի տարբերություն ճարտարապետական աշխատանքներին, Նրա պատմական նշանակություն ունեցող աշխատությունները չեն ստացել գիտական ճանաչում, նրան չի հաջողվել հրապարակել իր աշխատությունները ո՛չ ԽՍՀՄ-ի, ո՛չ ել Արևելքի երկրների հրատարակություններում: Սակայն վերջերս Հայաստանում կտրուկ հետաքրքրություն է առաջացել դեպի ուսումնասիրողի այն աշխատությունները, որոնք ապացուցում են, որ բնիկ հայերը հին ժամանակներից բնակվել են Հայաստանում: 1972թ. արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր ճարտարապետի կոչման: Մահացել է Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում: