Ամիրդովլաթ Ամասիացի

Բժիշկ, բառարանագիր, մատենագիր

Հովհաննես Չամուռճյան

Հրապարակախոս, բանասեր, թարգմանիչ

Կարապետ Բասմաջյան

Բժիշկ, պատմաբան, բառարանագիր

Հարություն Դաղբաշյան

Բառարանագիր, պատմաբան

Բենիամին Նուրիկյան

Արձակագիր, թարգմանիչ

Մուշեղ Իշխան

Արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ

Հովհաննես Գրիգորյան

Բանաստեղծ, թարգմանիչ

Ալին Գոյան

Երգչուհի

 

 

 

 

ՍԵՐՈՎԲԵ ՊԱՏԿԱՆՅԱՆ

Բանաստեղծ

12 մարտ, 1769 - 7 սեպտեմբեր, 1836

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Սովորել է Կ.Պոլսի Մասխալաճի Հարությունի երաժշտական, ապա՝ 1783թ-ից Վենետիկի Մխիթարյանների, 1788թ-ից՝ Տրիեստի Սբ. Մարտինոսի դպրոցում, վերջինում, այլ առարկաների հետ, կատարելագործել է նաև իր երաժշտական կրթությունը (ֆլեյտա, ջութակ)։ 1792թ. վերադարձել է Կ.Պոլիս, Բերայում բացել երաժշտական թեքումով դպրոց, որտեղ դասավանդել է հայոց լեզու, պատմություն, իտալերեն, երաժշտություն և այլն։ Ամբաստանվելով, 1793թ. փախել է Թիֆլիս և վրաց Հերակլ 2-րդ թագավորի աջակցությամբ հիմնել հայկական առաջին դպրոցը (գործել է մինչև 1805թ.), որտեղ հայերի հետ սովորել են նաև վրացի երեխաներ։ Նույն տարում դպրոց է բացել Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով)։ 1810-22թթ պաշտոնավարել է Աստրախանի Աղաբաբյան դպրոցում։ 1796թ. գրել է «Համառօտ պատմութիւն աւէրեցման Փայտակարան մայրաքաղաքի ի խանէն աղայ Մահմուդի ի 1795 և ի 11 սեպտեմբերի» (հրտ.՝ 1910թ.) պատմական ուսումնասիրությունը, որը շարադրված է ականատեսի վավերականությամբ և փաստերի լայն իմացությամբ։ Գրել է նաև կրոնական բովանդակությամբ բանաստեղծություններ («Նուագ ի ծնունդն Քրիստոսի», «Նուագ առ ամենաերանեալ կոյսն»), որոնք երգվել են։ 1801-15թթ բանաստեղծություններում կրոնական բովանդակությանը փոխարինել է կյանքի և պատմական իրադարձությունների նկարագրությունը՝ «Սարսեցուցիչն զօրաց երկնից», «Առ Եփրեմ կաթողիկոսն», «Ի յաղթանակ Ցիցիանովի», «Ի մահ Զավադ խանի», «Ի հնգեկի հարուածոն Տփխիսայ» և այլն։ Այս գործերը մի նոր աստիճանի բարձրացրին 18-րդ դարում ծնունդ առած ազգային-քաղաքական բանաստեղծությունը։ Մահացել է Ռուսաստանի Աստրախան քաղաքում: