Գրիգոր Խլաթեցի

Մատենագիր, բանաստեղծ, երաժիշտ

Հեղինե Ղորղանյան

Օպերային երգչուհի

Հարություն Քյուրդյան

Պատմաբան, բանասեր, արվեստաբան

Հակոբ Կարապենց

Արձակագիր

Զոյա Պետրոսյան

Ջութակահար

Վարդգես Պետրոսյան

Արձակագիր, դրամատուրգ

Գևորգ Սարգսյան

Դրամատուրգ, արձակագիր

Սուրեն Դանիելյան

Գրականագետ

Մարիա Գուլեգինա

Օպերային երգչուհի

Արայիկ Ալեքյան

Քանդակագործ

 

 

 

 

ԽՈՐԵՆ ՍՏԵՓԱՆԵ

Բանաստեղծ

5 հունիս, 1840 - 14 նոյեմբեր, 1900

Ստեփան Ստեփանյան

Ծնվել է Թիֆլիսում: Տեղի Ներսիսյան դպրոցում սովորելուց հետո, 1858թ. ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, 1862թ.` Մոսկվայի համալսարանի պատմալեզվաբանական ֆակուլտետը։ 1862թ. վերադարձել է Թիֆլիս, զբաղվել մանկավարժությամբ։ Հիմնել է Մարիամյան օրիորդաց դպրոցը և Հավլաբարի առաջին երկսեռ դպրոցը (1869թ.)։ 1864թ-ից հրատարակել է «Հայկական աշխարհի կռունկ» ամսագիրը (1866թ-ից` «Հայկական աշխարհ»)։ 1871թ., ձեռնադրվելով վարդապետ, դասավանդել է Վաղարշապատի (այժմ՝ Էջմիածին) վանական ժառանգավորաց և ծխական դպրոցներում։ 1872թ. եղել է Երևանի թեմական դպրոցի վերատեսուչ, 1873-77թթ աշխատել Շուշիում, Թիֆլիսում և Բաքվում։ 1878-80թթ դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, խմբագրել «Արարատ» հանդեսը։ 1880թ. գործուղվել է Եվրոպա` հմտանալու մանկավարժության ասպարեզում։ Շուրջ մեկամյա ուսումնառությունից հետո նշանակվել է Ախալցխայի և Ախալքալակի առաջնորդական փոխանորդ և հայկական դպրոցների տեսուչ, խմբագրել «Մանկավարժանոց» պարբերականը։ 1887-95թթ աշխատել է Մոսկվայում, Պետերբուրգում, Վաղարշապատում, Աստրախանում։ Ցարական իշխանությունների հրահանգով 1895-1900թթ մեկուսացվել է հրատարակչական գործունեությունից և ուղարկվել Նոր Նախիջևանի Սբ. Խաչ վանքը, որի հրատարակություններից ստացած եկամուտը տրամադրել է Կիլիկիայի և Վանի հայկական նորաբաց դպրոցներին։ Զբաղվել է նաև գրական-բանասիրական գործունեությամբ, գրել բանաստեղծություններ: «Հյուսիսափայլում» տպագրվել է «Իշխան Բագրատունի» գրական կեղծանունով: Կատարել է թարգմանություններ, փոխադրություններ։ Հատկապես արժեքավոր է Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» նրա կատարած աշխարհաբար թարգմանությունը։ Մահացել է Թիֆլիսում: