Ջալալ Տեր-Գրիգորյան

Թարգմանիչ, մանկավարժ

Լևոն Մսերյան

Լեզվաբան, հնագետ, պատմաբան

Տիրայր Վարդապետ

Բանասեր, ձեռագրագետ, թարգմանիչ, եկեղեցական գործիչ

Ռուբենս Չինարով

Դերասան, դրամատուրգ, թարգմանիչ

Յուրի Յուրովսկի

Դերասան, բեմադրիչ

Ստեփան Մանուկյան

Կինոռեժիսոր

Հովհաննես Բաղդասարյան

Պատմաբան, լրագրող, պետական գործիչ

Կարեն Սմբատյան

Գեղանկարիչ

Ռոբերտ Էլիբեկյան

Գեղանկարիչ

Վալմար

Գեղանկարիչ

 

 

 

 

ԱԼԵՔՍԵՅ ՋԻՎԵԼԵԳՈՎ

Պատմաբան, գրականագետ, թարգմանիչ

26 մարտ, 1875 - 14 դեկտեմբեր, 1952

Ալեքսեյ Ջիվելեգյան

Ծնվել է Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով): 1897թ. ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի պատմության բաժինը: Որպես լրագրող հանդես է եկել փիլիսոփայական և պատմական ակնարկներով, հակակառավարական բնույթի հոդվածներով, որոնց համար 1907թ. բանտարկվել է: Գրեթե 30 տարի զբաղվել է Արևմտյան Եվրոպայի սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պատմությամբ, գրել շուրջ 40 աշխատություն` «Միջին դարի քաղաքային համայնքը» (1901թ.), «Միջնադարյան քաղաքները Արևմտյան Եվրոպայում» (1902թ.), «Առևտուրը Արևմուտքում միջին դարերում» (1904թ.), «Ազատ քաղաքները Եվրոպայում» (1919թ.), «Գյուղացիական շարժումները Արևմուտքում» (1920թ.): Ընդհանուր պատմության հարցերին են վերաբերվում «Ժամանակակից Գերմանիայի պատմություն» (հ.1-2, 1908թ.), «Ալեքսանդր 1-ին և Նապոլեոն» (1915թ.), «Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության բանակը» (1923թ.), «Ժան Պոլ Մարատ» (1923թ.) և այլ աշխատություններ: Հիմնական աշխատությունները նվիրված են Վերածննդի արվեստին և գրականությանը: «Իտալական Վերածննդի ակնարկներ»-ում (1929թ.) վեր է հանել Բ.Կաստիլիոնեի, Պ.Արետինոյի, Բ.Չելլինիի կյանքն ու գործունեությունը: Քաղաքական հասարակական լայն հիմքի վրա է պատկերված «Դանթե Ալիգիերի» (1933թ.) երկը: Պատմատեսական ոլորտին են վերաբերվում նրա «Դրամայի տեսությունը 16-րդ դարի Իտալիայում» (1953թ.), «Ֆրանսիական թատրոնի ժողովրդական հիմքերը» (1955թ.) և այլ գրքեր: Որոշ հետազոտություններ լույս են տեսել մի շարք դասականների երկերի ժողովածուներում` իբրև առաջաբան (Ա.Պոլիցիանո, Ն.Մաքիավելի, Կ.Գոլդոնի, Պ.Բոմորշե և այլք): Հեղինակել է նաև դասագրքեր («Արևմտաեվրոպական թատրոնի պատմությունը սկզբնավորումից մինչև 1789 թվականը», 1941թ., Գ.Բոյաջիևի հետ) և այլն: Խորհրդային թատերագիտության մեջ մեծ ներդրում է «Իտալական ժողովրդական կատակերգությունը» (1954թ.) աշխատությունը: Ունի բազմաթիվ թարգմանություններ, հատկապես Կ.Գոլդոնիի պիեսներից: 1898-1939թթ եղել է «Գրանատ հանրագիտարան բառարան»-ի պատասխանատու քարտուղարն ու պատմության ու սոցոլոգիայի բաժինների ղեկավարը, որտեղ գրել է 48 մեծ ու մի քանի հարյուր փոքր հոդվածներ: Մշտապես հետևել և ուշադրության կենտրոնում է պահել հայերի պատմական ճակատագրի հարցը («Զեյթունյան հերոսապատում», 1899թ., «Գ.Ա.Ջանշիևը և հայկական հարցը», 1901թ., «Հայերը Ռուսաստանում», 1906թ., «Թուրքական Հայաստանի ապագան», 1911թ.): «Գրանատ հանրագիտական բառարան»-ում տպագրվել են նրա «Հայեր», «Հայաստան», «Հայ գրականություն» (Ա.Տեր-Հարությունովի հետ) հոդվածները: Մեծ արձագանք է գտել «Հայաստանը և Թուրքիան» թեմայով դասախոսությունը Մոսկվայում (1946թ.), ուր նա մերկացրել է երիտթուրքերի շովինիստական նենգ քաղաքականությունը: «Ակադեմիա» հրատարակչությունում աշխատելու տարիներին (1933-37թթ) նրա ջանքերով լույս են տեսել Մաքիավելիի, Գվիչարդինիի, Լեոնարդո դա Վինչիի, Վազարիի և այլոց երկերը: Աշխատել է նաև Մոսկվայի համալսարանում, Փիլիսոփայության և գրականության, Կարմիր պրոֆեսուրայի, Թատերարվեստի, Երևանի թատերական ինստիտուտներում: 1939թ-ից եղել է Մոսկվայի համաշխարհային գրականության ինստիտուտի արևմտյան գրականության բաժնի վարիչը, 1945թ-ից` Արվեստի պատմության ինստիտուտի թատերական սեկտորի վարիչը և ՀՀ ԳԱ թղթակից անդամ: Նրա աշակերտներից են եղել Գ.Բոյաջիևը, Բ.Զինգերմանը, Ա.Անիկստը և այլք: Մահացել է Մոսկվայում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար