Վարդան Մախոխյան

Գեղանկարիչ

Հովհաննես Մսրյան

Պատմաբան, բանասեր

Նորա Ադամյան

Արձակագիր, թարգմանիչ

Լուսիկ Ագուլեցի

Գեղանկարչուհի, ազգագրագետ

Միքայել Պողոսյան

Դերասան, երգիչ

Ալբերտ Սարգսյան

Քանդակագործ

Գևորգ Մութաֆյան

Օպերային երգիչ

 

 

 

 

ԵՂԻԱ ՏՆՏԵՍՅԱՆ

Երաժիշտ, տեսաբան

29 մարտ, 1834 - 23 ապրիլ, 1881

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Նախնական ընդհանուր և երաժշտական պատրաստությունն ստացել է Կ.Պոլսի Միջագյուղ թաղի դպրոցում: 1848թ-ից որպես աշակերտ-տպագրիչ աշխատել է «Սրապյան» տպարանում, հետագայում Հ.Մյուհենտիսյանի ղեկավարությամբ կատարելագործել է արհեստը, մասնագիտացել նաև հայկական և եվրոպական նոտատպության գործում: Երուսաղեմում և Սբ. Էջմիածնում ուսումնասիրել է երգվող շարականները և դրանց խազագրությունը: 1864թ. Կ.Պոլսում հրատարակել է «Բովանդակութիւն նվագաց Հայաստանեայցս ս. եկեղեցւոյ» «տետրը», որտեղ, եվրոպական հեղինակների (Յ.Շրյոդեր, Շ.Վիլլոտո, Հ.Պետերման) հրապարակումներից հետո, առաջին անգամ խորագիտակորեն ներկայացրել է շարականների սկսվածքները (ձայնեղանակների լադա-ելևէջային խտացված բանաձևերը) և հատընտիր շարականներ: Եռանդուն մասնակցություն է ունեցել ազգային հոգևոր երաժշտությունը վերաձայնագրելու, կարգավորելու և հետագա խեղաթյուրումներից զերծ պահելու, ինչպես նաև ժողովրդի երաժշտագիտական լուսավորման նպատակով Կ.Պոլսում տարվող աշխատանքներին: 1869-71թթ հայկական նոտաներով գրառել է Շարակնոնցն ամբողջությամբ, կազմել հայկական նոտագրության համառոտ ձեռնարկ` «Տարերք երաժշտության» (հրտ. 1933թ.): Մինչկոմիտասյան շրջանի հայ երաժշտագիտության կարևորագույն նվաճումներն է ամփոփում նրա «Նկարագիր երգոց Հայաստանեայցս ս. եկեղեցւոյ...» (1874թ.) գիրքը: Հրատարակել է նաև «Նուագք Հայկականք» պարբերականը (1879թ.): Նրա գործունեությունը նշանակալից հետք է թողել հայ երաժշտության տեսության բնագավառում: Հատկապես կարևոր են հոգևոր երաժշտության մոնոդիկ (մեներգեցողության) էության ընկալումն ու հետազոտումը` կապված այդ երաժշտության հնչյունաշարի տեմպերացիայի առանձնահատկությունների և հայկական ձայնեղանակային համակարգի ամբողջականության հետ: Եղել է 1880-ականների Արևմտյան Հայաստանում ծավալված համիդյան բռնությունների առաջին զոհերից: Իր «Նոր երգարան հայոց»  ժողովածուում Միքայել Նալբանդյանի «Ազատություն», ազատախոհ այլ բանաստեղծություններ, ինչպես նաև ֆրանսերեն «Մարսելյեզը» տպագրելու առիթով բանտարկվել է և Կոստանդնուպոլսի բանտում էլ մահացել:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար