ՄԿՐՏԻՉ ԱՐՄԵՆ

Բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ

14 դեկտեմբեր, 1906 - 22 դեկտեմբեր, 1972

Մկրտիչ Հարությունյան

Ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի): Սկզբնական կրթությունն ստացել է տեղի Սբ. Փրկչի անվան վիճակագրական դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել արական գիմնազիայում, հետո` Ամերկոմի դպրոցներից մեկում։ Ավարտել է նաև Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի սցենարական բաժինը։ 1921թ. եղել է Բանվորա-գյուղացիական տեսչության ցրիչ, 1922-23թթ` «Կազաչի պոստ»-ի սկաուտանոցի սկաուտ, 1923-25թթ` պատկոմական հրահանգիչ, ապա` խրճիթվական ընթերցարանների հրահանգիչ: 1925թ. տեղափոխվել է Երևան և մի քանի տարի աշխատել «Գրական դիրքերում» և «Երիտասարդ բոլշևիկ» ամսագրերի խմբագրություններում` որպես պատասխանատու քարտուղար, ապա` Հայկինոյի գեղարվեստական խորհրդի քարտուղար: Հիմնադրել է Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) բանվորագյուղացիական գրողների «Հոկտեմբեր» միությունը: Նրա առաջին «Անդրկովկաս» բանաստեղծությունը տպագրվել է 1923թ., «Բանվոր» թերթում: 1934թ-ից եղել է Հայաստանի գրողների միության անդամ։ Բանաստեղծությունների անդրանիկ ժողովածուն՝ «Շիրկանալ»-ը, լույս է տեսել 1925թ.: 1930-ական թվականների պատմվածքներում պատկերել է նորի հաղթանակը («Գագաթների երգը», 1933թ., «Երգ իմ քաղաքի մասին», 1935թ. և այլն)։ «Սկաուտ N: 89» (1933թ.) և «Առաջին պատկոմներ» (1935թ.) վիպակներում վերարտադրել է 1920-ական թվականների սկզբների իրադրությունը Հայաստանում, պատկերել հայ մանուկների վիճակը ամերիկյան որբանոցներում։ 1937թ., շատ հայ մտավորականների նման, որպես «ժողովրդի թշնամի», ձերբակալվել է և աքսորավայրում անցկացրել է ութ տարի։ 1945թ. արդարացվել է և վերադարձել ստեղծագործական աշխատանքի: Հեղինակել է մի շարք վեպեր, վիպակներ, երկեր, պատմվածքներ, պիեսներ, բանաստեղծություններ։ Հեղինակին մեծ համբավ է բերել «Հեղնար աղբյուր» (1935թ.) վիպակը, որը 1971թ. էկրանավորել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիան։ «Յասվա» (1953թ.) վիպակում պատկերել է հյուսիսում ապրող մարդկանց կյանքն ու աշխատանքը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։ 1954թ. լույս է տեսել նրա «Կարմիր և կապույտ փողկապներ» վեպը, 1964թ.՝ «Պատվիրեցին հանձնել ձեզ» պատմվածքների ժողովածուն, 1967թ.՝ «Ժիրայր Գլենց» վեպը։ Գրել է նաև մանկապատանեկան բանաստեղծություններ, գրականագիտական աշխատություններ և հոդվածներ։ Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել և առանձին գրքով լույս են տեսել ռուսերեն, ադրբեջաներեն, լիտվերեն, թուրքերեն, պարսկերեն, չեխերեն, հունարեն, իսպաներեն։ Կատարել է թարգմանություններ (Մ.Շոլոխով, «Հերկած խոպան», «Մարդու ճակատագիրը», Ա.Ֆադեև, «Երիտասարդ գվարդիա» և այլն)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով: 1967թ. արժանացել է Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչման: Մահացել է Երևանում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար