ԽՈՍՐՈՎԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ

Դեռևս 4-րդ դարում` մոտավորապես 1700 տարի առաջ, հայ արքա Խոսրով Բ Կոտակը Գեղամա լեռների հարավային լանջերը հայտարարեց արգելոց:  Նա ‹‹անտառ տնկեց» և դարձրեց այն արքունական որսատեղի: Դարեր շարունակ Խոսրովի արգելոցը նշվում էր Հայաստանի պատմության մեջ որպես ազնվականների որսատեղի, և տարբեր շրջաններից, հատկապես Պարսկաստանից, բազմաթիվ ազնվացեղ կենդանիներ էին բերվում և բազմացվում արգելոցում: 1958թ. Խոսրովի անտառը պաշտոնապես հայտարարվել է որպես արգելոց: Խոսրովի արգելոցը տեղակայված է Գեղամա լեռնավահանի հարավային դիրքադրության և Ուրծի ու Երանոսի լեռնաշղթաների հյուսիսարևմտյան լանջերին, Ազատ և Վեդի  գետերի ավազաններում: Արգելոցը գտնվում է ծովի մակարդակից 1400-2250մ բարձրության վրա՝ գրավելով մոտ 23.000 հա տարածություն, որից 9.000-ը պատված է անտառներով: Արգելոցի կենդանական աշխարհը ևս հարուստ է: Այստեղ բնակվում են 142 տեսակ թռչուններ, որոնցից 66-ը գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում` ներառյալ եգիպտական, սև և սպիտակագլուխ գիշատիչը, մորուքավոր հափշտակիչը, ոսկե և ավելի քիչ խայտաբղետ արծիվները և հյուսիսային բազեն: Իսկ արգելոցի բուսական աշխարհը պարունակում է 1800 բուսատեսակ, ինչը կազմում է Հայաստանի ֆլորայի 50%-ից ավելին, իսկ դրանցից 146-ը  գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում: Կաթնասունները ներկայացված են 55 տեսակով, որից 18-ը գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում: Դրանք են անդրկովկասյան գորշ արջը, վարազը, լայնականջ ոզնին, հայկական մուֆլոնը, բեզոարյան այծը, լուսանը, գայլը, աղվեսը և շատ ուրիշները: Արգելոցում անողնաշար կենդանիները և մասնավորապես, միջատները ներկայացված են  յուրահատուկ բազմազանության հատուկ կազմով: Կան ամֆիբիաներ, 7 ձկնատեսակ և այստեղ բնակվող ավելի քան 30 սողուններ, ինչպես օրինակ` լեվանտական իժը, մոնտպելիեր օձը, կետավոր գաճաճը և փաթաթված գաճաճ օձը և այլն: Խոսրովի արգելոցը ներառում է բազմաթիվ բնական գրավչություններ՝ հսկա ‹‹քարե երաժշտական երգեհոնը», առեղծվածային քարանձավներ, ստվերոտ կիրճեր և ալպիական մարգագետիններ, հնադարյան կաղնիներ և յուրահատուկ ծաղիկներ: Բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ, քարանձավային բնակատեղիներ և վաղ միջնադարյան վանքեր, խաչքարեր, եկեղեցիներ և ամրոցներ են պահպանվել այստեղ՝ Գեղարդավանքը, Գառնիի ամրոցը, Հավուց Թառ  վանքային համալիրը, Կաքավաբերդը, Ազատ գետի վրա կառուցված միջնադարյան կամուրջը և այլն:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար