Ամիրդովլաթ Ամասիացի

Բժիշկ, բառարանագիր, մատենագիր

Հովհաննես Չամուռճյան

Հրապարակախոս, բանասեր, թարգմանիչ

Կարապետ Բասմաջյան

Բժիշկ, պատմաբան, բառարանագիր

Հարություն Դաղբաշյան

Բառարանագիր, պատմաբան

Բենիամին Նուրիկյան

Արձակագիր, թարգմանիչ

Մուշեղ Իշխան

Արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ

Հովհաննես Գրիգորյան

Բանաստեղծ, թարգմանիչ

Ալին Գոյան

Երգչուհի

 

 

 

 

ՊԵՏՐՈՍ ՇԱՆՇՅԱՆ

Մանկավարժ

26 նոյեմբեր, 1819 - 2 ապրիլ, 1889

Ծնվել է Թիֆլիսում, ազնվականի ընտանիքում։ 1837թ. ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, 1843թ.՝ Պետերբուրգի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1843-49թթ ապրել է Եվրոպայում, դասախոսություններ լսել Սորբոնի համալսարանում։ 1849թ. և 1851-57թթ լինելով Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի տեսուչ՝ բարելավել է դպրոցի ուսումնադաստիարակչական գործը, մտցրել նոր առարկաներ՝ բնական գիտություններ, ընդհանուր պատմություն, ֆրանսերեն և այլն։ Ներսես Ե Աշտարակեցու մահից (1857թ.) հետո, հալածվել է հետադեմ կղերական, գործիչներից և հեռացել Ներսիսյան դպրոցից։ 1858-62թթ ապրելով Պետերբուրգում՝ հանդիպումներ է ունեցել «Սովրեմեննիկ»-ի խմբագիրներ Ի.Պանանի, Վ.Նեկրասովի և ռուս առաջադեմ այլ գրական գործիչների հետ։ 1863թ. եղել է Ղարաբաղի Եղիշյան դպրոցի տեսուչը։ Վերադառնալով Թիֆլիս՝ հիմնել է մասնավոր դպրոց։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Վեձիս գյուղի իր կալվածքում, որի բնակիչներին դեռևս 1850-ական թվականներին ազատագրել էր ճորտական կախումից։ Հեղինակել է ազգային-պահպանողական ոգով գրված «Երկու խոսք համքարների մասին» (1857թ., ռուսերեն), «Համառոտություն քրիստոնեական ուսման Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցվո», 1866թ., «Ուսումն պարտուց» (1870թ.) և այլ աշխատություններ և բազմաթիվ հոդվածներ։ Մահացել է Թիֆլիսում: