Հովհաննես Քյաթիպյան

Բժիշկ, հրապարակախոս

Գրիգոր Ջանշյան

Հրապարակախոս

Հակոբ Հակոբյան

Բանաստեղծ

Լևոն Կարագյոզյան

Դրամատուրգ, կինոսցենարիստ

Աշոտ Արզումանյան

Արձակագիր, լրագրող

Գաբրիել Արևյան

Արձակագիր

Սամվել Համբարձումյան

Գեղանկարիչ, գրաֆիկ

Ալին Գութան

Օպերային երգչուհի

Ալեն Նազարյան

Բաս-կիթառահար

 

 

 

 

ՄԵՍՐՈՊ ՆՈՒՊԱՐՅԱՆ

Թարգմանիչ, բառարանագիր, լրագրող

3 դեկտեմբեր, 1842 - 4 դեկտեմբեր, 1929

Ծնվել է Զմյուռնիայում (այժմ՝ Իզմիր, Թուրքիա): Առաջին թարգմանությունները տպագրել է «Արշալույս Արարատյան» թերթում, մասնակցել «Երկասեր» մանկական հանդեսի հիմնադրմանը (1855թ.)։ Հրապարակախոսական և գիտական հոդվածներով աշխատակցել է արևելահայ և սփյուռքահայ մամուլին։ «Ծաղիկ», «Արևելյան մամուլ», «Մետեորա», «Հայ գրականություն», «Հայաստանի կոչնակ» և այլ պարբերականներում առաջ է քաշել հայ ժողովրդի ազգային զարթոնքի և առաջադիմության հարցեր։ 1877թ. հայերեն է թարգմանել «Մարսելյեզը»։ Պրոպագանդել է Հայաստանի նվաճումները, կոչ արել նպաստելու նրա տնտեսական շինարարությանը։ «Իմ մանկական հիշատակներես» («Արևելյան մամուլ», 1893-94թթ) հուշագրությունները հիմնականում նվիրված են Մեսրոպյան վարժարանին, արևմտահայ առանձին գործիչների (Ա.Փափազյան, Հ.Տետեյան, Գ.Կոստանյան և ուրիշներ)։ Նրա թարգմանությամբ լույս են տեսել Ֆ.Շատոբրիանի («Ոգի քրիստոնեության», 1862թ.), Ժ.Ռասինի («Դատասերք», 1863թ.), Վ.Հյուգոյի («Նոտր-Դամ Փարիզի», հ.1-3, 1871-72թթ), Ժ.Մոլիերի («Կատակերգք», հ.1-2, 1905թ.), Ֆ.Նանսենի («Դեպի բևեռ», 1906թ.), Յ.Գյոթեի («Ֆաուստ»՝ «Մետեորայում», 1880-81թթ, առանձին գրքով՝ 1909թ.), Վ.Շեքսպիրի («Ռոմեո և Ջուլիետ», 1912թ.) և այլոց ստեղծագործությունները։ Մեծ է նրա վաստակը հայ բառարանագրության մեջ։ «Բառարան ֆրանսերենե-հայերեն աշխարհիկ» (1892թ., վերատպություն՝ 1955թ., Բեյրութ), «Առձեռն բառարան ֆրանսերեն-հայ աշխարհիկ» (1911թ.), «Գրպանի բառարան ֆրանսերենե-հայերեն» (1928թ.) և այլ գործերում ստեղծել է 5-6 հազար նոր բառեր, որոնցից շատերը քաղաքացիություն են ստացել։ Բառարաններն ունեն ասացվածքների, աշխարհագրական ու դիցաբանական անունների հավելումներ։ 1913թ. ընտրվել է ֆրանսիական ակադեմիայի պաշտոնակալ։ Մահացել է Մարսելում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար