ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ԹՈՓՉՅԱՆ

Արձակագիր, գրաքննադատ, դրամատուրգ, թարգմանիչ

Ծնվել է 1939թ. սեպտեմբերի 7-ին, Երևանում: Գրականագետ Էդուարդ Թոփչյանի որդին է և դերասանուհի, արձակագիր Անահիտ Թոփչյանի ամուսինը: 1956թ. ավարտել է Երևանի թիվ 56 միջնակարգ դպրոցը, 1962թ.` Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը: 1962-63թթ աշխատել է «Պիոներ կանչ» պարբերականում` որպես գրական աշխատող, 1963-65թթ` «Հայաստան» հրատարակչությունում: 1965-66թթ եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի սցենարական-խմբագրական կոլեգիայի անդամ, 1975-82թթ` գլխավոր խմբագիրը, 1966-75թթ` «Գարուն» ամսագրի խմբագրության բաժնի վարիչը, 1982-89թթ` Ե.Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի գրական բաժնի վարիչը, 1991-95թթ` ՀՀ ԱԺ լրատվության հանձնաժողովի գլխավոր փորձագետ: 1960-80թթ ընթացքում Հայաստանի, Մոսկվայի և միութենական այլ հանրապետությունների գրական մամուլում տպագրված հոդվածները նրան միութենական ճանաչում են բերել: Հրատարակել է մոտ 70 թարգմանական գրքեր, ժողովածուներ ու անթոլոգիաներ` ներկայացնելով ֆրանսիական և Բելգիայի ու Շվեյցարիայի ֆրանսագիր գրականության դասական և արդի հեղինակներին: 1999թ. հիմնել է «Էմիլ Վերհառն» մատենաշարը, որտեղ, նրա թարգմանությամբ արդեն լույս են տեսել բելգիացի ֆրանսագիր հեղինակների քսան գրքեր ու ժողովածուներ: 1960-ական թվականներից հրապարակել է նաև սփյուռքահայ և արևմտահայ հեղինակների բազմաթիվ գրքեր ու ժողովածուներ: 1980-ականներից հանդես է եկել որպես դրամատուրգ և արձակագիր: Նրա պիեսները բեմականացվել են Հայաստանում, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Շվեյցարիայի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի մի շարք քաղաքներում: Նրա հեղինակությամբ լույս են տեսել նաև մի քանի գեղարվեստական գրքեր: Գեղարվեստական գործերից են` «Արտագերս», «Այնտեղ», «Եվ անգամ մահից հետո», «Բանկ Օտոման» և այլն: Արժանացել է բազմաթիվ պատվոգրերի, մրցանակների: «Բանկ օտոմանը» վեպը թարգմանվել է ֆրանսերեն, ռուսերեն և ռումիներեն: Հեղինակել է բազմաթիվ թարգմանություններ ռուսերենից և ֆրանսերենից, որոնց թվում են Մոլիերի, Լարուշֆուկոյի, Լակլոյի, Ապոլիների, Պրևերի, Կոկտոյի, Անուի, Սագանի և այլոց երկերը: Հրատարակել է շուրջ 500 գրականագիտական հոդված մամուլում` նվիրված արդի գրականության հարցերին։ Որպես գլխավոր խմբագիր և հրատարակության վարիչ, հրատարակել է Ռ.Սևակի, Վ.Շուշանյանի, Հ.Զարդարյանի, Ն.Սարաֆյանի և այլ հայ գրողների ստեղծագործությունները։ 1986թ. արժանացել է Ռուբեն Սևակի անվան, 1992թ.` ՀԳՄ Միքայել Նալբանդյանի անվան, 2004թ.` Սբ. Էջմիածնի «Կանթեղ», 2005թ.` ՀԳՄ Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան, 2006թ.` ՀՀ նախագահի մրցանակների, 2009թ.` ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի, 2010թ.` Ֆրանսիայի կառավարության «Արվեստների և գրականության սպա» բարձրագույն շքանշանի, 2012թ.՝ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչման:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար