Դավիթ Թրյանց

Դերասան

Էմմա Ստեփանյան

Դերասանուհի

Անահիտ Ցիցիկյան

Ջութակահար, երաժշտագետ

Ալբերտ Յավուրյան

Կինոօպերատոր

Աննա Վարդանյան

Դերասանուհի

Արման Սաղաթելյան

Հաղորդավար

Ժակ

Հաղորդավար

Միքայել Ոսկանյան

Թառահար, կոմպոզիտոր

Գրիգոր Կյոկչյան

Երգիչ, երգահան, դաշնակահար

 

 

 

 

ԱՇՈՏ ՊԱՏՄԱԳՐՅԱՆ

Երաժշտագետ, կոմպոզիտոր

20 ապրիլ, 1898 - 28 ապրիլ, 1982

Ծնվել է Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ Երկու տարեկան հասակում կորցրել է հորը և մնացել երեք եղբայրների և երեք քույրերի հետ։ Շուտով նրան տեղավորել են կաթոլիկների Սեն Վենսան Դը Պոլ միաբանության դպրոցում։ 3-4 տարի հետո տեղափոխվել է Արամյան դպրոց, որը համարվում էր Պարսկաստանի հայկական առաջին կրթական հաստատություններից մեկը։ Դեռևս Արամյան դպրոցում ուսանելու տարիներին նա կապվել է Հայ եկեղեցուն՝ որպես մոմակալ, փոխասաց, խմբավար: 1912թ. ավարտել է Արամյան դպրոցը, 1913թ. ընդունվել Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարան: Ուսումնառության առաջին ամիսներին իրենց 41 աշակերտներից բաղկացած դասարանի ձայնեղ տղաների ուժերով ստեղծել է երգչախումբ և երգիչներին ուսուցանել է Թավրիզում սովորած խմբերգերը: Մեկ տարի անց ճեմարանի զանազան դասարաններում սովորող նվագողներից ստեղծել է նաև նվագախումբ: 1921թ. մեկնել է Գերմանիա, ուսումնառությունը շարունակել Բեռլինի Շթերնշես մասնավոր կոնսերվատորիայում՝ զուգահեռաբար ուսանելով Ֆրիդրիխ-Վիլհելմ համալսարանի փիլիսոփայության և արվեստի պատմության ֆակուլտետում։ Ընդգրկվել է Բեռլինի կոնսերվատորիայի բարձր կուրսեցիներից կազմած երգչախմբի կազմում։ Առաջին իսկ ստեղծագործության՝ Յոհան Սեբաստիան Բախի «Չարչարանքներր ըստ Մատթեոսի» պասսիոնի ազդեցության տակ հետագայում գրել է հայ եկեղեցական շարականներից հյուսված «Հայկական օրատորիան»՝ նկատի ունենալով միևնույն կազմը՝ երգչախումբ, նվագախումբ, մենակատարներ, երգեհոն: Ուսումնառությունն ավարտելով՝ նվիրվել է հայ երաժշտության ուսումնասիրության և տարածման գործին, համերգներով ու դասախոսություններով հանդես եկել հայ գաղթավայրերում՝ Փարիզ, Թավրիզ, Թեհրան, Կահիրե, Ալեքսանդրիա, Բաղդադ, Հալեպ, Հյուսիսային Ամերիկայի զանազան քաղաքներ՝ Նյու Յորք, Դետրոյտ, Լոս-Անջելես: 1927թ. Փարիզում կազմակերպել է «Գուսան» երգչախումբը, որը համերգներով հանդես է եկել 1933թ. Թեհրանում, 1937թ.՝ Բաղդադում։ Հեղինակել է մեներգեր, ռոմանսներ («Իմ գարուն», «Օրոր», «Սիրտս», «Փափագ», «Ցնորք», «Սիրերգ» և այլն), խմբերգեր, դաշնամուրային սյուիտ, «Հայկական օրատորիան», մանկական փոքրիկ օպերաներ՝ Հովհաննես Թումանյանի «Շունն ու կատուն» և «Տերն ու ծառան» երկերի հիման վրա։ Մեծ է եղել նրա ներդրումը հայ-իրանական մշակութային կապերի ամրապնդման գործում։ 1937թ. Ալեքսանդրիայում հրատարակվել է նրա «Երաժշտարանը», որը տարածվել է նաև Կահիրեում, Բեյրութում, Երուսաղեմում: Տարիներ անց, երբ նա դասախոսել է Թեհրանի կոնսերվատորիայում, կրթության նախարարության որոշմամբ «Երաժշտարանը» թարգմանվել է պարսկերեն, հրատարակվել է «Նաղմենամե» վերնագրով, և որպես սոլֆեջիոյի դասագիրք, գործածվել դպրոցներում։ Հայ երաժշտական-բանահյուսական գրականության մեջ կարևոր տեղ են գրավել «Գանձարան հայ երգերու» յոթ պրակները, որոնք լույս են տեսել Կահիրեում։ Այդ պրակներուն ընդգրկված են ազգային հեղափոխական, ժողովրդական, սիրային, կրոնական, դպրոցական և Հայաստանյան երգերի առավելագույն մասը։ 1937թ. Բեյրութում լույս է տեսել նրա «Հայ երգը դարերի միջից» երաժշտական հանրագիտարանը՝ հայ ժողովրդական, աշուղագուսանական, եկեղեցական և քաղաքային երգերին նվիրված շքեղատիպ հատորը։ Բեյրութահայ մամուլը «Այգ», «Արարատ», «Երիտասարդ հայ», «Կանչ», «Հայկազյան տարեգիրք», «Հասկ», «Նաիրի», «Շիրակ», «Սփյուռք» ընդարձակ հատվածներ են արտատպել գրքից և ջերմ գրախոսականներ նվիրել։ 1967թ. արվեստագետը հաստատվել է Բեյրութում, դասախոսել, լիբանանահայ մշակութային միության նախաձեռնությամբ կազմել երգչախումբ և հանդես եկել համերգներով։ 1958թ. Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի կողմից արժանացել է «Սուրբ Ներսես Շնորհալի» շքանշանի, իսկ ծավալված խմբավարական գործունեության և պարսկական ժողովրդական երգերի խմբերգային մշակումների կատարման համար 1943թ. պարգևատրվել է Իրանի «Էլմի» շքանշանով: Մահացել է Բեյրութում։

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար