ԳԱԲՐԻԵԼԼԱ ՈՒԼՈՒՀՈՋՅԱՆ

Պատմաբան, բանասեր

22 հուլիս, 1934 - 28 նոյեմբեր, 2016

Ծնվել է Իտալիայի Միլան քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Իտալիայի պետական գիմնազիայում, այնուհետև ընդունվել է Միլանի Կաթողիկե համալսարանի դասական բանասիրության ֆակուլտետ և խորացել հունա-լատինական մասնագիտության մեջ։ Հայագետ Ջանկարլո Բոլոնեզի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել է հունական դպրոցի երկերը, մասնավորապես բյուզանդացի բանաստեղծ Գեորգ Պիսիդեսի «Վեցօրյա» հայերեն թարգմանությունը՝ համեմատելով այն հունարեն բնագրի հետ, որն էլ դարձել է նրա ատենախոսության թեման և պաշտպանել է 1958թ. ու ստացել դոկտորի գիտական աստիճան։ Մասնակցել և հաղթել է պետական մրցույթում, որից հետո միայն ստացել իր պաշտոնը իտալական պետական լիկեոներում, որտեղ 13 տարի դասավանդել է հին հունարեն և լատիներեն։ Առաջին անգամ Հայաստան է այցելել 1972թ., իսկ երկրորդ անգամ՝ 1979թ.։ Աշխատել է Հայաստանում որպես ստաժոր։ Այս ընթացքում հաճախել է Երևանի պետական համալսարան, ուսանել գրաբար, արևելահայերեն, հայ հին և ժամանակակից գրականություն։ Միևնույն ժամանակ առանձին հետազոտություններ է կատարել Մ.Մաշտոցի անվան Մատենադարանում՝ ուսումնասիրելով Բարսեղ Կեսարացու «Գիրք Հարցողաց» հայերեն թարգմանության ձեռագրերը, հետագայում նա այդ երկը պատրաստել է գիտահամեմատական հրատարակության համար։  1979-89թթ համագործակցել է Միլանի Հայ ուսումնասիրության և վավերագրումի կենտրոնի հետ, որի ընթացքում երկու անգամ մասնակցել է կենտրոնի կազմակերպած գիտարշավներին, մեկնել Իրան և կատարել հետազոտական աշխատանքներ։ Գիտարշավի ժամանակ ուսումնասիրել է հայերեն վիմագիր արձանագրությունները, որի արդյունքում հրատարակել է մի մենագրություն, որը նվիրված էր Սբ. Ստեփանոս Նախավկա վանքի արձանագրությունների հավաքածուին։ 1973-82թթ Բոլոնիայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1982թ., հաղթելով պետական մրցույթում, դարձել է հայագիտության ամբիոնի վարիչը. նախ ղեկավարել է լեզավագիտության, ապա միջնադարյան պատմության բաժինները։ Այդ տարիների ընթացքում նրան հաջողվել է ամրապնդել Բոլոնիայի համալսարանում հայոց լեզվի ուսումնասիրության մակարդակը, նրա ջանքերով հիմնվել է համապատասխան գրադարան։ Դարձել է Հայ ճարտարապետական վավերագիրների շարքի խմբագրության, միջազգային և իտալական բազմաթիվ ընկերակցությունների, Հայկական հետազոտությունների միջազգային ընկերակցության անդամ և մասնակցել է Պո-Արաքս ընկերության հիմնադրմանը։ 1991թ-ից եղել է «Revue des Etudes Armeniennes» գիտական խորհրդի անդամ։ 1996թ. ՀՀ ԳԱԱ-ն նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ Մանկավարժական և գիտական գործունեությանը զուգընթաց մեծ ավանդ է ունեցել Բոլոնիայի և Երևանի պետական համալսարանների միջև դասախոսների փոխանակման և ծրագրերի համակարգման ոլորտում։ Իսկ 1988թ. նրա ջանքերով երկու համալսարանների միջև ստորագրվել է պայմանագիր, որը վերաստորագրվել է 1997թ.՝ Բոլոնիայի համալսարանի ռեկտորի Հայաստան կատարած այցի ժամանակ։ Նրա ջանքերով կազմակերպվել է հայագիտական ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ։ Հայագիտական թեմաներով զեկուցումներ է կարդացել Իտալիայում, Հայաստանում և միջազգային տասնյակ գիտաժողովներում, հեղինակել է ութ մենագրություններ, 70-ից ավելի գիտական հոդվածներ։ 2008թ. ընտրվել է ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ։ Մահացել է Իտալիայի Պարմա քաղաքում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար