Գաբրիել Նահապետյան

Բանասեր, հայագետ

Պողոս Զուրաբյան

Ճարտարապետ, ճարտարագետ

Մարիա Բերոյան

Դերասանուհի

Սոս Սոսյան

Դերասան

Ռուբեն Սանոյան

Դրամատուրգ, գրաքննադատ

Նոնա Գաբրիելյան

Գեղանկարչուհի, խեցեգործ

Տիգրան Արզումանյան

Քանդակագործ

Գրիգոր Գրիգորյան

Բալետի արտիստ

 

 

 

 

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ՄԱՆՈՒՉԱՐՅԱՆ

Հնագետ, վիմագրագետ, արվեստաբան

19 փետրվար, 1929 - 19 դեկտեմբեր, 2001

Ծնվել է Երևանում: Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Երևանի Փ.Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում: 1950թ. ընդունվել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտ, սակայն 1953թ. հեռացվել է գաղափարական դրդապատճառներով: 1954թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի երկրորդ կուրս: 1957թ-ից աշխատել է ՀՀ Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում: 1967թ. պաշտպանել է թեկնածուական թեզ: Մինչև ձերբակալությունը հրատարակել է ավելի քան 30 հոդվածներ հայաստանյան, ռուսաստանյան և արտասահմանյան գիտական հրատարակություններում, ինչպես նաև «4-11-րդ դարերի սկզբնաղբյուրները հայկական ճարտարապետության մասին» մենագրությունը: 1970-ականներին լեհ գիտնականների հետ համատեղ հետազոտություններ է անցկացրել հայկական մատենագրության վերաբերյալ Լեհաստանում: Զուգահեռաբար հայկական և համաշխարհային գեղանկարչության պատմություն և գրաբար է դասավանդել Երևանի տարբեր բուհերում: 1980թ. մայիսին ձերբակալվել է: Առիթ է հանդիսացել նրա երկու գիտական աշխատությունների ընդհատակյա հրատարակումը՝ «Ազգերի ծագման մասին» (որտեղ վերլուծվում էր որոշ ազգերի ծագումը, այդ թվում նաև հայերինը) և «Իմպերիալիզմ» (որտեղ նա օրինակների վրա բացատրում էր կոմունիստական համակարգի անկատարությունը և վերլուծում ԽՍՀՄ փլուզման հնարավորությունը): 1981թ. ապրիլին ՀԽՍՀ Գերագույն դատարանի կողմից դատապարտվել է ՔՕ 65 հոդվածի 1-ին մասով և 67 հոդվածով (հակախորհրդային ագիտացիա, մասնակցություն հակախորհրդային կազմակերպությանը): Նրա հետ միասին վերոնշյալ աշխատանքների տարածման համար դատապարտվել են նրա ուսանողներ Աշոտ Ապիկյանն ու Սմբատ Մելքոնյանը: Նրանք երեքն էլ դատապարտվել են «ընդհատակյա խմբի կազմում» ընդգրկված լինելու համար: Հնագետի համար պատիժ է սահմանվել 4 տարի ազատազրկում ճամբարում և 2 տարի աքսոր: Ազատազրկումն անցկացրել է Պերմի ճամբարներում, աքսորը՝ Կարակալպակիայում: Բանտարկության ընթացքում զբաղվել է գեղանկարչությամբ, նկարել է բանտարկյալների ավելի քան 200 դիմանկարներ ու մի քանի բնանկարներ: 1986թ. վերադարձլ է Երևան և սկսել դասավանդել նախ ճարտարապետության, հետո նաև՝ գեղարվեստի ինստիտուտում: 1990թ. ՀՀ Գերագույն դատարանի որոշմամբ արդարացվել է: 1990-95թթ եղել է ՀՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր: Մինչև մահը համաշխարհային գեղանկարչության պատմություն է դասավանդել Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում: Հեղինակել է մի շարք գրքեր, այդ թվում՝ «4-11-րդ դարերի սկզբնաղբյուրները հայկական ճարտարապետության մասին» (1976թ.), «Համաշխարհային կերպարվեստի պատմություն» (1999թ., հատոր 1, «Նախնադարյան մշակույթ») և այլն: Մահացել է Երևանում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար