Սուքիաս Պարզյան

Բանասեր, եկեղեցական գործիչ

Աշ-Մաթ

Դերասան, բեմադրիչ

Տիգրան Դավթյան

Քանդակագործ

Արշա Օվանեսովա

Կինոռեժիսոր

Վազգեն Տալյան

Բանաստեղծ, թարգմանիչ

Ամալյա Արազյան

Դերասանուհի

Նինել Դալլաքյան

Դերասանուհի

Գագիկ Ղազարյան

Քանդակագործ

Էլլա Տարունց

Երգչուհի

Վաչե Երիցյան

Դերասան

 

 

 

 

ԵՐՎԱՆԴ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Պատմաբան, արևելագետ

13 սեպտեմբեր, 1913 - 17 մարտ, 2010

Ծնվել է Հայաստանի Բռնակոթ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Սյունիքի մարզում): Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Բաքվում: 1939թ. ավարտել է Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, 1942թ.՝ ԽՍՀՄ արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Վերադառնալով Հայաստան՝ աշխատանքի է անցել Արտաքին գործերի նախարարությունում՝ որպես Թուրքիայի գծով պատասխանատու աշխատակից։ Այդ շրջանում նա գործուն մասնակցություն է ունեցել Հայկական հարցի եւ Թուրքիայի հակահայկական հանցավոր քաղաքականությանը վերաբերող մի շարք կարևոր զեկուցագրերի պատրաստման աշխատանքներին։ Այդ զեկուցագրերն ուղարկվում էին Մոսկվա և օգտագործվում Թուրքիայի նկատմամբ 1945-46թթ ԽՍՀՄ քաղաքականությունը մշակելու նպատակով։ Մասնավորապես, վերջերս հրատարակված դիվանագիտական փաստաթղթերի ժողովածուում զետեղված է նրա կազմած հույժ գաղտնի տեղեկանքը Կարսի և Արդահանի շրջաններում թուրքական իշխանությունների կողմից 1918թ. անցկացված «հանրաքվեի» արդյունքների և նպատակների վերաբերյալ, որտեղ համոզիչ ցույց են տրված կեղծիքներն ու խարդախությունները, որոնք իրականացրել են այդ «հանրաքվեի» կազմակերպիչները: 1942թ-ից աշխատել է նաև ՀՀ ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտում, որտեղ 1958թ-ից եղել է թուրքագիտության բաժնի վարիչը։ Հայաստանի բուհերում դասավանդել է Թուրքիայի, Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների պատմություն։ Նրա ուսումնասիրությունները վերաբերում են Օսմանյան կայսրության, Թուրքիայի հանրապետության հասարակական-տնտեսական հարաբերություններին, ներքին և արտաքին քաղաքականությանը, քեմալական շարժմանը, ժամանակակից թուրքական պատմագրության խնդիրներին, Արևմտյան Հայաստանի հասարակական-տնտեսական դրությանը։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ ԳԱ մի շարք խմբային աշխատությունների («Թուրքիայի նորագույն պատմություն», 1968թ., և այլն) և ՀՀ ԳԱ հրատարակած «Հայ ժողովրդի պատմություն» (հ.6) բազմահատորյակի ստեղծմանը։ Նրա «Հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմության նենգափոխումը թուրք պատմագրության մեջ» (1963թ., հեղինակակից՝ Ռ.Սահակյան) աշխատությունը հրատարակվել է (1965թ., անգլերեն) ԱՄՆ-ում։ 1963թ. ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (1965թ-ից՝ պրոֆեսոր)։ «Օսմանյան կայսրության նվաճողական քաղաքականությունն Անդրկովկասում առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին և ընթացքում» (1962թ., ռուսերեն) աշխատության մեջ բացահայտել է պանիսլամիզմի և պանթյուրքիզմի գաղափարախոսության նվաճողական էությունը, նշել, որ այդ աշխարհըմբռնումը դարձել է երիտթուրքերի արտաքին քաղաքականության հիմքը, վերլուծել է Օսմանյան կայսրության հետ պատերազմի մեջ մտնելու պատճառները և զավթողական ծրագրերը, որոնցով պայմանավորված էր թուրքերի իրագործած հայերի ցեղասպանությունը (1915թ.)։ Միաժամանակ լուսաբանել է 1918թ. թուրքական արշավանքը Այսրկովկաս և հայ ժողովրդի պայքարը թուրք զավթիչների դեմ։ «Օսմանյան կառավարության քաղաքականությունն Արևմտյան Հայաստանում և տերությունները 19-րդ դարի վերջին քառորդին և 20-րդ դարի սկզբին» (1972թ., ոուսերեն) աշխատության մեջ Օսմանյան կայսրության կառավարող շրջանների հասարակական-տնտեսական և ագգային քաղաքականությունն Արևմտյան Հայաստանում դիտել է միջազգային հարաբերությունների համապատկերի վրա, ցույց տվել մեծ տերությունների քաղաքական և տնտեսական շահերը Թուրքիայում և Արևմտյան Հայաստանում։ 1990-ականների կեսերին տեղափոխվել է ԱՄՆ: Մահացել է Լոս Անջելեսում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար