Պետրոս Սիմեոնյան

Լրագրող, մանկավարժ

Լևոն Տիգրանյան

Բժիշկ, թարգմանիչ, բառարանագիր

Հակոբ Պարոնյան

Դրամատուրգ, երգիծաբան

Մուշեղ Մխիթարյան

Գեղանկարիչ

Ջիվան Ավետիսյան

Կինոռեժիսոր

Գայանե Մանուկյան

Հաղորդավար, լրագրող

 

 

 

 

ՄԻՐԶԱ ՄԵԼՔՈՄ ԽԱՆ

Դիվանագետ, հրապարակախոս, արձակագիր

11 հուլիս, 1833 - 3 փետրվար, 1908

Հովսեփ Մելքումյան

Ծնվել է Նոր Ջուղայում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է Թեհրանում, ապա սովորել է Փարիզում՝ Մուրադյան վարժարանում և պոլիտեխնիկ ուսումնարանում։ Փարիզի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո վերադարձել է Թեհրան, ուր հիմնել է քոլեջ («Արվեստների տուն»), դասավանդել է բնական ու հասարակական գիտություններ։ 1851թ. նշանակվել է պետական թարգման։ 1856-57թթ պարսկական պատվիրակության կազմում Փարիզում մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի հետ հաշտության պայմանագրի կնքմանը։ Իրան վերադառնալով 1858թ. հիմնել է «Ֆարամուշխանէ» («Մոռացության տուն») ընկերությունը (որը փաստորեն քաղաքական ակումբ էր), ուր ընդգրկվել են ժամանակի առաջադեմ մտածողներ։ Ընկերությունը պրոպագանդել է Իրանը եվրոպական ձևով բարեփոխելու, ինչպես նաև բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխություն նախապատրաստելու նրա ծրագրերը։ 1858թ. նշանակվել է պարսկական դեսպանատան խորհրդական Ֆրանսիայում (այդ ժամանակ էլ ընտրվել է ֆրանսիական Արևելյան ընկերության պատվավոր անդամ)։ 1862թ. շահի հրամանով «Ֆարամուշխանէ»-ն ցրել են, իսկ նրան ձերբակալել և աքսորել են երկրից։ Սակայն շուտով հրավիրվել է և աշխատանքի նշանակվել Կ.Պոլսի պարսկական դեսպանատանը, ուր պաշտոնավարել է (ընդմիջումներով, 1871թ. Պարսկաստանի վարչապետի խորհրդականն էր) մինչև 1872թ., ծավալել հրապարակախոսական լայն գործունեություն, թուրքական մամուլում հանդես եկել քաղաքական, տնտեսագիտական հոդվածներով, պարսկերենի ռեֆորմի հարցերով և այլն։ Իր գրական, քաղաքական, հրապարակախոսական աշխատանքը շարունակել է Լոնդոնում, ուր 1873թ. նշանակվել է Պարսկաստանի դեսպան Մեծ Բրիտանիայում։ 1878թ. մասնակցել է Բեռլինի կոնգրեսին, պաշտպանել Պարսկաստանի շահերը ընդդեմ Թուրքիայի։ Այդ ծառայության համար շահը նրան շնորհել է «նազիմ էդ-դոուլե» («մեծ դեսպան»), «միրզա» («իշխան») տիտղոսները և նշանակել (բացի Անգլիայից) նաև Պարսկաստանի դեսպան Գերմանիայում։ 1890-93թթ Լոնդոնում տպագրել է «Կանուն» («Օրենք») պարսկերեն պարբերականը (լույս է տեսել 42 համար), որը կարևոր դեր է խաղացել Պարսկաստանի հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման գործում։ Եղել է պարսկական նոր գրականության ստեղծողներից, գեղարվեստական գրականության մեջ ներմուծել է ժողովրդական խոսակցական լեզուն, հիմք դրել սոցիալական դրամատուրգիային։ Իր կատակերգություններում բացահայտել և ձաղկել է երկրում տիրող չարաշահումները, կաշառակերությունն ու անօրինականությունները։ 1889թ. հեռացվել է պետական ծառայությունից, բայց 1899թ. նորից նշանակվել է Պարսկաստանի դեսպանորդ Հռոմում։ Պարսկական պատմագիտությունը բարձր գնահատելով Մելքումյանին՝ նրան համեմատել է ֆրանսիական լուսավորիչներ Վոլտերի, Ժան Ժակ Ռուսոյի հետ։ Մահացել է Հռոմում։

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար