Հարություն Սվաճյան

Գրող, պետական գործիչ, հրապարակախոս

Սենեքերիմ Արծրունի

Դրամատուրգ, թարգմանիչ

Հրանտ Տեր-Անդրեասյան

Գրականագետ, պատմաբան, թարգմանիչ

Հրաչյա Գրիգորյան

Գրականագետ

Վահե Վահյան

Բանաստեղծ

Ժիրայր Ավետիսյան

Կինոռեժիսոր

Վիլլի Մոկացյան

Ջութակահար

Արմեն Ադամյան

Երգահան, երգիչ, կիթառահար

Վահագն Տեր-Հակոբյան

Կինոօպերատոր

 

 

 

 

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԴՐԱՍԽԱՆԱԿԵՐՏՑԻ

Պատմաբան, եկեղեցական գործիչ

845 - 929

Ծնվել է Այրարատի Դրասխանակերտ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արարատի մարզում): 898թ-ից եղել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը: Կրթությունն ստացել է Սևանա կղզու վանքում, իր ազգական Մաշտոց կաթողիկոսի մոտ (որին և հաջորդել է հետագայում): 908թ., Հայաստանի վրա Ատրպատականի ամիրա Յուսուփի արշավանքը կանխելու նպատակով, Սմբատ Ա-ի հրահանգով մեկնել է Ատրպատական՝ Յուսուփի հետ բանակցելու, սակայն ձերբակալվել և բանտ է նետվել: Բանտից փախել և անցել է Աղվանք, Վրաստան, ապա վերադարձել է Հայաստան և հաստատվել Տարոնում: Սմբատ Ա-ի մահից հետո, 914թ. բյուգանդական պատրիարք Նիկողայոսը բարեկամական նամակ է հղել նրան, առաջարկելով Բյուզանդիայի հետ Հայաստանի, Վրաստանի և Աղվանքի միասնության ծրագիր: Նա չի մեկնել Կ.Պոլիս (որտեղ բանակցությունների համար Աշոտ Երկաթ թագավորի հետ հրավիրված էր նաև ինքը): Հաստատվել է Դվինում, ապա խույս տալով արաբ զորապետ Նըսըրի հալածանքներից, անցել է Սևանա կղզի, ապա՝ Բյուրական, Բագարան: Կաթողիկոսանիստ Դվինը Նըսըրի կողմից գրավվելուց հետո ընդունել է Վասպուրականի Գագիկ թագավորի հրավերը և 927թ. մեկնել Վասպուրական: Նրանց պահպանվել է երկու աշխատություն. «Շարք կաթողիկոսացն Հայոց» և «Պատմութիւն Հայոց»: Առաջինը Հայոց կաթողիկոսների ցանկն է՝ սկզբից մինչև իր ժամանակը, կենսագրական համառոտ տվյալներով: Առավել արժեքավոր է նրա «Պատմութիւն Հայոց»-ը, որն ընդգրկում է Հայաստանի պատմությունը՝ նախնական ժամանակներից մինչև 924թ.: Այն բաղկացած է առաջաբանից, բուն նյութից և վերջաբանից: «Պատմութիւն Հայոց»-ը չի բաժանված մասերի ու գլուխների: Մինչև 9-րդ դարի կեսերի մասին եղած տեղեկությունները վերցրել է ուրիշ պատմիչներից (այստեղ կան տվյալներ, որոնք ոչ մի աղբյուրում չեն հանդիպում): Հատկապես արժեքավոր է երկի՝ 9-րդ դարի 2-րդ կեսից հետո ընդգրկող մասը, որը գրել է անցքերին մոտիկից հաղորդակից, հաճախ մասնակից լինելով: Հանգամանորեն պատմում է Սմբատ Ա-ի և Աշոտ Երկաթի թագավորության շրջանում կատարված դեպքերի, Յուսոսիի արշավանքների, դրանց քաղաքական և տնտեսական ծանր հետևանքների, Սմբատ Ա-ի նահատակման, ժողովրդի ծանր վիճակի, Աշոտ Երկաթի ջանքերով երկրի ազատագրման և հարակից անցքերի մասին: Գրել է ճարտասանական հնարներով: Ուշագրավ տեղեկություններ կան նաև 10-րդ դարի սկզբին Այրարատում ծավալված գյուղացիական շարժումների (որոնք դատապարտում է, ելնելով ֆեոդալական դասակարգի շահերից), ինչպես նաև բախտակից վրացի և աղվան ժողովուրդների մասին: Իր աշխատության մեջ հորդորում է միաբանվել, դրվատում հայրենասեր գործիչներին, դատապարտում երկպառակությունները: Նրա պատմությունը լույս է տեսել ֆրանսերեն (1841թ.) և վրացերեն (1965թ.) թարգմանությամբ: Մահացել է Վասպուրականում (այժմ՝ Թուրքիայում):

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար