Միքայել Չամչյան

Պատմաբան, լեզվաբան

Գարեգին Զարբհանալյան

Գրականագետ, մատենագետ, թարգմանիչ

Ալպերթ Աբալյան

Բժիշկ, արձակագիր

Պերճ Ակնունի

Գեղանկարիչ

Պերճ Ֆազլյան

Բեմադրիչ, դերասան

Լուսինե Կիրակոսյան

Դերասանուհի

Լևոն Ժամկոչյան

Գեղանկարիչ, քանդակագործ, դիզայներ

Երվանդ Ղարիբյան

Հաղորդավար

Հասմիկ Սամվելյան

Հաղորդավար, լրագրող

 

 

 

 

ՂԵՎՈՆԴ ՀՈՎՆԱՆՅԱՆ

Բանասեր, լեզվաբան, թարգմանիչ

28 հոկտեմբեր, 1817 - 21 մայիս, 1897

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Եղել է լեզվաբան, պատմաբան Պողոս Հովնանյանի եղբայրը: Սկզբնական կրթությունն ստացել է Կ.Պոլսի «Saint-Benoit» կաթոլիկական վարժարանում: 1835թ. մեկնել է Վիեննայի Մխիթարյանների մոտ ուսանելու: 1838թ-ից եղել է այդ միաբանության անդամ: Երկար տարիներ եղել է միաբանության տպարանապետ, ապա դասավանդել Կ.Պոլսի Մխիթարյան վարժարանում: 1868-70թթ իբրև թուրքերենի ասիստենտ պաշտոնավարել է Վիեննայի «Արևելյան ակադեմիայում»: 1847-63թթ եղել է «Եվրոպա» պարբերականի գործուն մասնակիցներից, 1887-90թթ՝ «Հանդես ամսօրյա»-ի առաջին խմբագրապետը: Խորապես ուսումնասիրել է գրաբարն ու աշխարհաբարը, տիրապեւոել հունարենին, լատիներենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին, արաբերենին և ժամանակակից այլ լեզուների: Նրա երախայրիքը Հովսեփ Գաթըրճյանի և Մատաթիա Գարագաշյանի ընկերակցությամբ ֆրանսերենից Բոսյուեի «Խօսք վասն տիեզերական պատմութեան» (1841թ.) և միայն իր՝ լատիներենից թարգմանած Կ.Նեպոտի «Վարք զօրավարաց անուանեաց» (1842թ.) աշխատություններն են, որոնք մինչև այժմ չեն կորցրել իրենց նշանակությունը՝ իբրև 5-րդ դարի առաջին թարգմանիչների «ոսկեդարյան» գրաբարի վերակենդանացման նմուշներ: Բանասիրության և մասնավորապես լեզվաբանության մեջ մեծ արժեք է ներկայացնում նրա «Հետազօտութիւնք նախնեաց, ռամկօրէնի վրայ» աշխատությունը (մաս 1, տետր 1 և 2, 1897թ.): Այստեղ հեղինակը հավաքել է հայ հին գրականության մեջ հանդիպող ռամկորեն (ժողովրդական լեզվով գրված) հատվածները, ապա՝ ուշ շրջանի (Ներսես Շնորհալու, Մխիթար Հերացու, Սմբատ Գունդստաբլի, Վարդան Այգեկցու, Մխիթար Գոշի և այլոց) երկերը և, մանրակրկիտ ուսումնասիրությունների հիման վրա, առաջին թարգմանիչներից մինչև միջնադարի պատմիչները լեզուն բաժանել երկու շրջանի, նախնական գրաբարը համարելով «ռամկախառն գրաբար», իսկ ուշ շրջանինը՝ «գրաբարախառն ռամկորեն»: Ուշագրավ է աշխատության «Նախաշավիղը», որտեղ հեղինակը հիմնավոր փաստերով հաստատում է հայկական բարբառների գոյությունը 5-րդ դարում և դրանից առաջ, ապա եզրակացնում, որ գրաբարը մշակվել, բարձրացել է առօրյա խոսակցական լեզվից: Նրա այս աշխատության 2-րդ մասը, որ կոչվում է «Միջնադարեան ազգային տաղաչափութիւն ռամկախառն», մնացել է անտիպ: Նրանից մի քանի հատված տպագրվել է «Հանդես ամսօրյայի» էջերում: Մահացել է Վիեննայում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար