Սիմեոն Ապարանցի

Պատմաբան, բանաստեղծ

Սիմոն Վրացյան

Պետական գործիչ, հրապարակախոս

Էլիզա Բինեմեճյան

Դերասանուհի

Գուրգեն Ավետիսյան

Քանդակագործ, գեղանկարիչ

Զավեն Սարգսյան

Լուսանկարիչ

Էդուարդ Զորիկյան

Երգահան, երգիչ

Արմեն Բարսեղյան

Դերասան, բեմադրիչ

Կարեն Խաչատրյան

Մնջախաղաց, պարող

Տիգրան Դանիելյան

Հաղորդավար, լրագրող

 

 

 

 

ՊԻՈՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Գրականագետ, աղբյուրագետ

24 հոկտեմբեր, 1926 - 26 սեպտեմբեր, 2000

Ծնվել է Վրաստանի Ախալցխայի շրջանի Ծղալթբիլա գյուղում: 1950թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը և ընդունվել ՀՀ ԳԱ Մ.Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան՝ «Հայ նոր գրականության պատմություն» մասնագիտությամբ։ 1954թ-ից աշխատել է այդ ինստիտուտում, որտեղ 1975-89թթ եղել է բնագրագիտության բաժնի վարիչը: 1970թ-ից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում: 1969թ. ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (1978թ-ից՝ պրոֆեսոր): 1969թ-ից եղել է ՀՀ ԳԱ «Լրաբեր» հանդեսի գլխավոր խմբագրի տեղակալը: Նրա աշխատությունները նվիրված են հայ նոր գրականության և մշակույթի պատմության ու տեսության հարցերին, հայ-ռուսական, հայ-էստոնական գրական առնչություններին: Լուրջ վաստակ ունի աբովյանագիտության բնագավառում։ Առավել քան մեկուկես տասնյակ տարիների ընթացքում պեղել է Տարտուի, Կազանի, Մոսկվայի, Սանկտ Պետերբուրգի, Թբիլիսիի, Երևանի, Կիևի պետական ու գրական գաղտնի արխիվները, հայտնաբերել ու կուտակել Աբովյանին վերաբերող գերմանալեզու, ռուսալեզու և հայալեզու արխիվային վիթխարի քանակությամբ նյութեր, զբաղվել դրանց վերծանությամբ ու համակարգմամբ և կերտել աբովյանագիտական իր մեծարժեք ուսումնասիրություններն ու տեքստաբանական-բանասիրական հրապարակումները։ Հրատարակվել են նրա «Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի ստեղծագործական պատմությունը» (1955թ.), «Խաչատուր Աբովյան. կյանքը, գործը, ժամանակը (1809-1836)» (1967թ.) մենագրությունները, «Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսաստանին միանալու արձագանքները հայ գրականության մեջ» (1978թ.) ժողովածուն: Նրա «Վերելքը» (1982թ.) գիրքը նվիրված է Ֆրիդրիխ Պարրոտի և Խաչատուր Աբովյանի՝ Արարատի գագաթը բարձրանալու պատմությանը։ Մասնակցել է Խ.Աբովյանի, Մ.Նալբանդյանի, Գ.Տեր-Մկրտչյանի, Մ.Աբեղյանի, Ա.Բակունցի, Ղ.Աղայանի երկերի գիտական հրատարակմանը։ Լրացրել և հրատարակության է պատրաստել Ե.Շահազիզի «Աշտարակի պատմությունը» (1987թ.)։ 1993թ. Էջմիածնում տպագրել է «Հայ կաթոլիկությունը պատմաքննական լույսի տակ» աշխատությունը, որը լույս է տեսել «Հրավեր ողջամտության» գրքում։ Աշխատությունը հետագայում թարգմանվել է անգլերեն (Նյու Յորք, 1994թ.)։ Գրականագետը գիտական ու պարբերական մամուլում, գիտական տարբեր ժողովածուներում բազմաթիվ ուսումնասիրություններ է հրատարակել հայ հին ու նոր դասական գրականության մասնագետների ու հայագիտության նշանավոր ներկայացուցիչների՝ Միքայել Նալբանդյանի, Ղևոնդ Ալիշանի, Ռաֆայել Պատկանյանի, Պերճ Պռոշյանի, Ծերենցի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Սայաթ-Նովայի, Մանուկ Աբեղյանի, Հակովբոս Տաշյանի, Գալուստ Տեր-Մկրտչյանի, Երվանդ Շահազիզի, Նիկողայոս Ադոնցի, Նիկողայոս Մառի, Վազգեն Առաջին և Գարեգին Առաջին Ամենայն Հայոց կաթողիկոսների կյանքի ու գրական-գիտական գործունեության տարբեր կողմերի վերաբերյալ։ Հրատարակել է նաև ուսումնասիրություններ՝ նվիրված հայոց վկայաբանությունների հետազոտման արդի խնդիրներին, Գրիգոր Լուսավորչի ժամանակաշրջանի եպիսկոպոսական աթոռներին, Անդրկովկասի հայ կաթոլիկական համայնքների պատմությանը, հայագիտական տարբեր խնդիրների և «Հայոց եկեղեցական թեմերին»: Մահացել է Երևանում, թաղված է Աշտարակի քաղաքային գերեզմանատանը։

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար