Մուրացան

Արձակագիր

Հայրապետ Հայրապետյան

Մանկագիր, թարգմանիչ

Հակոբ Կոջոյան

Գեղանկարիչ

Շառլ Ժերար

Դերասան, կինոռեժիսոր

Հրանտ Բեգլարյան

Կոմպոզիտոր

Իգիթ Ղարիբյան

Պատմաբան, հնագետ

Հովհաննես Պապիկյան

Լրագրող, հրապարակախոս

Արմեն Դոնելյան

Դաշնակահար, կոմպոզիտոր, ջազմեն

Ալիս Կապլանջյան

Դերասանուհի

Վիլիկ Զաքարյան

Գեղանկարիչ

Սերժ Ավետիքյան

Դերասան, կինոռեժիսոր

Հմայակ Հակոբյան

Դերասան, աճպարար

Կարինե Բաբաջանյան

Օպերային երգչուհի

Անի Քոչարյան

Դերասանուհի

 

 

 

 

ԱՌԱՔԵԼ ԲԱՂԻՇԵՑԻ

Բանաստեղծ, տաղերգու, եկեղեցական գործիչ

1380 - 11 հունվար, 1454

Առաքել Պոռեցի

Ծնվել է Վասպուրականի Պոռ գյուղում։ Աշակերտել է Գրիգոր Խլաթեցուն (Ծերենց)՝ լինելով Թովմա Մեծոփեցու ուսումնակիցը: 1422թ. եղել է Չմշկածագի Երկայն Ընկուզյաց վանքի առաջնորդ: Այստեղ ծավալել է բարենորոգչական-կրթական և գրական գործունեություն, խրախուսել գրչության արվեստը: Անձնական ծանոթություն է ունեցել ժամանակի նշանավոր շատ գործիչների, այդ թվում՝ Մկրտիչ Նաղաշի հետ, որն իր համագյուղացին էր: Գրիգոր Խլաթեցու ողբերգական մահվան առթիվ ձոնել է «Եղերերգութիւն ի մահնահատակութեան Ծերենց Գրիգոր վարդապետի Խլաթեցւոյ» չափածո եղերերգը (1425թ.) և «Պատմութիւն քաջ և տիեզերալոյս վարդապետին մերոյ Գրիգորի Խլաթեցւոյ Ծերենցն» արձակ վկայաբանությունը (1426թ.), որոնք, գեղարվեստական արժեքից զատ, ունեն արժանահավատ պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակություն: Թողել է բազմաժանր գրական ժառանգություն՝ տաղեր, գանձեր, պատմական պոեմներ, ողբեր, ներբողներ, վկայաբանություններ և այլն՝ իր ստեղծագործության մեջ ամենից առաջ կարևորելով հայ ժողովրդի ազատագրության և անկախ պետականության վերականգնման գաղափարը: «Ողբ մայրաքաղաքին Ստամպոլու» պատմաքաղաքական պոեմում, գրված 1453թ. Կոստանդնուպոլսի անկման առթիվ, քրիստոնյա Բյուզանդական կայսրության փլուզումը համարում է գույժ քրիստոնյա ժողովուրդների և, մանավանդ, հայերի համար, բայց և հավատում է հաղթական գալիքին, երբ վերականգնվելու է Հայոց խորտակված գահը՝ Արշակունյաց քաղաքամայր Վաղարշապատում, կաթողիկոսական աթոռին վերստին բազմելու են Գրիգոր Ա Լուսավորչի տոհմի շառավիղները: «Պատմութիւն սրբոյն Գրիգորի Լուսաւորչին» պոեմի համար ուղեցույց-աղբյուր է եղել Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմություն», իսկ «Ներբողեան տաղաչափականի վերայ վարուց Մեծին Ներսէսի» պոեմի համար՝ Մեսրոպ Վայոցձորեցու (10-րդ դար) «Պատմութիւն սրբոյն Ներսէսի Պարթևի հայոց հայրապետի» երկը: Հեղինակն այս պոեմներում դրվատում է Հայ եկեղեցին ու դավանանքը, որոնց մեջ է տեսնում ազգային անաղարտ դիմագծի պահպանման և Հայոց ապագա ազատության գրավականը: Անդրադարձել է նաև պարականոն գրականության առանձին թեմաների. ուշագրավ է «Տաղ աւետեաց» պոեմը, որտեղ դրամատիզմով է պատկերել Մարիամ Աստվածածնի ծնողների՝ Հովակիմի և Աննայի կյանքի որոշ դրվագներ, կույս Մարիամի հուզումները՝ Գաբրիել հրեշտակապետի բերած աստվածային՝ կուսական հղության պատգամն ընդունելիս: 1434թ. գրված «Տաղ Յովասափու» պոեմի հիմքում ընկած է Բուդդայի ավանդական կենսագրության քրիստոնեական տարբերակներից մեկը, որը, ինչպես ենթադրվում է, սկզբնապես գրված է եղել պահլավերեն, ապա՝ թարգմանվել այլ լեզուներով. հայերեն տարբերակը թարգմանվել է հունարենից՝ 1048թ.: Բանաստեղծը արձակ վեպը վերամշակել է չափածո: Պոեմի գործողությունը ծավալվում է հեթանոսական պաշտամունքի կողմնակիցների և քրիստոնեական կրոնի լուսակիրների միջև: Գլխավոր հերոսը՝ Աբեներ թագավորի որդի Յովասափը, հրաժարվում է գահից ու թագից, դառնում քրիստոնյա և գնում անապատ՝ ճգնելու: Հայրը ևս հետևում է որդու օրինակին: Նրա տաղերը հիմնականում ունեն բարոյախրատական բովանդակություն: Թարգմանվել է ռուսերեն և ֆրանսերեն։ Մահացել է Արղնիում (կամ Արկնի):

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար