Գալուստ Կոստանդյան

Հրապարակախոս, փիլիսոփա, բնագետ

Արա Պարթևյան

Կոմպոզիտոր, դիրիժոր

Պետրոս Զարոյան

Դրամատուրգ, արձակագիր, գրականագետ

Գրիկեր

Պատմաբան

Շահեն Հակոբյան

Բեմանկարիչ

Էլվիրա Ուզունյան

Օպերային երգչուհի, դերասանուհի

Ավետիս Խաչատրյան

Գեղանկարիչ

Չորս Տարբերակ

Փոփ խումբ

 

 

 

 

ԱՐԱՄ ԱՆՏՈՆՅԱՆ

Լրագրող, պատմաբան

3 օգոստոս, 1875 - 23 դեկտեմբեր, 1952

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում, ձկնորսի ընտանիքում։ Ավարտել է տեղի հայկական և ֆրանսիական վարժարանները։ Հրատարակել և խմբագրել է բազմաթիվ պարբերականներ («Լոյս», «Շաղիկ», «Խարազան» և այլն), որոնք ձևավորել է ինքը։ Բալկանյան պատերազմներից հետո հրատարակել է «Պատմութիւն Պալքանեան պատերազմներու» (1913թ.) ուսումնասիրությունը։ 1914թ օգոստոսից նշանակվել է հայերեն նամակների կայսերական «գրաքննիչ», սակայն, «անգաղտնապահ» գտնվելով՝ Կոստանդնուպոլսի հայկական պատրիարքարանին որոշ տեղեկություններ է հադորդել, որի համար և 1915թ. աքսորվել է հայ մտավորականների հետ։ Հալեպում եղած ժամանակ բռնագաղթի տնօրինության թուրք քարտուղար Նայիմ բեյից ձեռք է բերել Հայոց ցեղասպանության մասին մի շարք պաշտոնական-պետական վավերագրեր, որոնք հրապարակել է «Այն սև օրերուն...» (1918թ.) և «Նայիմ բեյի հուշերը» (1920թ., ֆրանսերեն և անգլերեն, հայերեն հրտ.՝ «Մեծ ոճիրը», 1921թ.) գրքերում։ Այն փաստաթղթերը, որոնց հավաստիությունը հաստատել է հատուկ հանձնաժողովը, երիտթուրքական կառավարության նախապատրաստած և իրականացրած Հայոց ցեղասպանության ամենահամոզիչ վկայություններն են։ Այդ վավերագրերը օգտագործվել են ինչպես երիտթուրքերի (1919թ.), այնպես էլ Սողոմոն Թեհլերյանի դատավարության ժամանակ։ Իր նշանակությամբ «Մեծ ոճիրը» գիրքը (1921թ.), որն այդ փաստաթղթերի և վկայագրերի ամփոփումն է, անգնահատելի է Հայոց ցեղասպանության (1915թ.) պատմության ուսումնասիրության համար։ Գրել է նաև «Աքսորին ճամբուն վրայ» (1920թ.) հուշագրությունը։ 1920թ. տեղափոխվել է Փարիզ, ստանձնել հայոց ազգային պատվիրակության դիվանապետի պաշտոնը (մինչև 1923թ. Լոզանի կոնֆերանսը), ապա կատարել Գաբրիել Նորատունկյանի անձնական քարտուղարի պարտականությունները։ Այդ տարիներին գրի է առել Լևոն Բաշալյանի՝ Լոզանի խորհրդաժողովի մասին օրագրությունը (հրտ.՝ 1951թ., Փարիզի «Այսօր» օրաթերթում)։ 1928-51թթ եղել է Փարիզի Նուպարյան մատենադարանի տնօրենը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ֆաշիստական օկուպացիայի պայմաններում կարողացել է փրկել մատենադարանի մեծարժեք շատ հայերեն ձեռագրեր ու գրքեր, մշակութային այլ արժեքներ։ Թարգմանել կամ ընդօրինակել է բազմաթիվ ձեռագրեր, խմբագրել Նուբար փաշայի և Ներսես Վարժապետյանի թղթակցությունները և այլն։ Օգտագործել է Ա., Ա.Ա., Այբայբ, Արամանտո, Բոլիթիքոս, Ա.Գրիգորյան, Էտլվայս, Էրամ, Կապարճ, Մ., Մերս.-, Մարա, Մեղուիկյան, Նվարդ, Մերսետես, Մեֆիսթո, Մոլորակ, Սուրխաթան, Վերատեսուչ, Փյունիկ, Արամ ծածկանունները: Մահացել է Փարիզում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար