Դանիել Վարուժան

Բանաստեղծ

Պողոս Մակինցյան

Գրականագետ, թարգմանիչ, պետական գործիչ

Կարո Ղաֆադարյան

Հնագետ, պատմաբան, բանասեր

Հրաչյա Ռուխկյան

Գեղանկարիչ

Արմեն Վարդանյան

Գեղանկարիչ

Գրիգոր Հախինյան

Կոմպոզիտոր

Պերճ Ժամկոչյան

Երգեհոնահար

Սերգեյ Կարապետյան

Դուդուկահար

Սեյրան Խաթլամաջյան

Գեղանկարիչ, գրաֆիկ

Հրանտ Թադևոսյան

Գեղանկարիչ

Դոնարա Մկրտչյան

Դերասանուհի

Գագիկ Մանուկյան

Գեղանկարիչ

Վահագն Թևանյան

Բեմանկարիչ

Արմեն Գևորգյան

Բալետի արտիստ

Վահագն Զաքարյան

Հաղորդավար, լրագրող

Գուրգեն Ջանիբեկյան

Կինոռեժիսոր, կինոօպերատոր

 

 

 

 

ԱՐԹՈՒՐ ՄԵՍՉՅԱՆ

Երգահան, երգիչ, ճարտարապետ

Արտաշես Մեսչյան

Ծնվել է 1949թ. մարտի 3-ին, Երևանում: Վաղ հասակից հետաքրքրվել է երաժշտությամբ և նկարչությամբ: Մանուկ հասակում երգել է հայկական և ռուսական երգեր, հետագայում նաև` իտալական, անգլիական, ֆրանսիական, լեհական ու հունգարական: Յոթ տարեկանից հաճախել է Երևանի Ա.Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոց` ջութակի ու դաշնամուրի դասերի, նաև երգել Երևանի Ա.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տղաների երգչախմբում: Դպրոցական տարիներին սկսել է երաժշտություն գրել: Դեռևս դպրոցում ուսանելու տարիներին` 1965թ., գրել է «Ո՞ւր էիր Աստված», «Կտակը» և «Ծերունի» երգերը: Առաջին անգամ «Ու՞ր էիր Աստված» երգը հանդիսատեսի համար կատարվել է Երևանի թիվ 122 միջնակարգ դպրոցում, որտեղ և սովորել է: 1966թ. ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետ: 1967թ. հեղինակել է «Առաքյալներ» ռոք խումբը, որը սկզբնական շրջանում չի ունեցել սեփական անվանում և հանդես է եկել որպես ճարտարապետական ֆակուլտետի խումբ: Խմբում բացի Մեսչյանից (հեղինակ, վոկալ, կիթառ, ստեղնաշարային և ջութակ) ընդգրկված էին նաև Լևոն Մելիքյանը (բաս-կիթառ) և Գրիգոր Նալբանդյանը (հարվածային գործիքներ): Միաձուլելով հայ հոգևոր երաժշտությունը այդ տարիներին ծաղկում ապրող ռոքի հետ` խումբը անմոռանալի տպավորություն է թողնում ունկնդիրների վրա և դառնում է իսկական հայտնություն: Խմբի առաջին համերգները տեղի են ունեցել պոլիտեխնիկական ինստիտուտում և հանդիպել կոմերիտական ակտիվիստների դիմադրությանը: Վերջիններս խմբի անդամներին բնորոշում էին որպես «նորընծա առաքյալներ», ինչն էլ հիմք է հանդիսացել, որպեսզի խումբը կոչվի «Առաքյալներ» («Apostles»): 1972թ. գերազանց պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանքը և ԽՍՀՄ-ի նկատմամբ ունեցած «անհավատարմության» պատճառով ստիպված է եղել աշխատանքի որոնման երկարատև փորձությունների միջով անցնել: Միայն 1974թ. ընդունվել է աշխատանքի «Հայպետնախագիծ»-ում, և մասնակցել է «Զվարթնոց» օդանավակայանի նախագծման աշխատանքներին: 1973թ. երգել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի երգչախմբում, որտեղ ծանոթացել է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Վազգեն Առաջին Վեհափառի հետ: Վերջինս բավական մեծ համակրանք է տածել երիտասարդ երաժշտի և նրա արվեստի նկատմամբ, ինչն էլ հիմք է հանդիսացել, որպեսզի 1974թ. Մեսչյանին առաջարկվի Հայոց Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված Ռեքվիեմ գրել: Տեքստային նյութերի որոնման ընթացքում Մեսչյանի ուշադրությունը գրավում է արևմտահայ բանաստեղծ Մուշեղ Իշխանի «Տառապանք» բանաստեղծությունների ժողովավածուն, որը ԽՍՀՄ-ում արգելված գրականություն էր համարվում: Ստանալով Կաթողիկոսի օրհնությունը` 1975թ. «Ռեքվիեմ»-ը առաջին անգամ կատարվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի վեհարանում: 1984թ. սկսել է իր սեփական ուղղին: Նրան միացել են իր երկու աշակերտները` Վահան Արծրունին և Գուրգեն Մելիքյանը: 1980-ականների սկզբում իր ուժերը փորձել է կինոյում: Մասնակցել է «Գիշերվա մեջ առկայծող կրակը» ֆիլմի նկարահանումներին` Միքայել Նալբանդյանի դերում: Սա առիթ է հանդիսացել, որպեսզի ԽՍՀՄ-ում վերջին անգամ պրոֆեսիոնալ ձայնագրություն կատարի Մոսկվայի «Մելոդիա» ստուդիայում: Արդյունքում ֆիլմում ընդգրկվել են նրա երեք ստեղծագործություններ` «Երկիր հնամյա»-ն, «Տապանագիր»-ը և «Հարություն»-ը: Երկրորդ ֆիլմը «Եվ կրկնվի ամենը»-ն էր, որի պրիմերիան տեղի է ունեցել 1989թ., երբ Մեսչյանը արդեն տեղափոխվել էր ԱՄՆ: 1980-ականների սկզբներին եղել է «Հայարդնախագծի» ճարտարապետական արվեստանոցի ղեկավարը: Այդ ընթացքում մշակվել է Մոսկվայում գտնվող Լազարյան ճեմարանի (ներկայումս Ռուսաստանում ՀՀ դեսպանատան) վերանորոգման նախագիծը (1981-82թթ): 1985թ. նախագծել է Երևանում կառավարության ընդունելությունների տան շենքը, 1987-88թթ` Երևանի Մատենադարանի նոր մասնաշենքը, որի շինարարությունը կասեցվել է երկրաշարժի պատճառով և ավարտվել միայն 2011թ.: 1989թ. կնոջ և երկու որդիների հետ տեղափոխվել է Բոստոն (ԱՄՆ), որտեղ նրան վերջապես հաջողվել է ձայնագրել երկու տասնամյակում կուտակած ստեղծագործությունները: Նույն թվականին իր առաջին համերգն է տվել Բոստոնի հայկական եկեղեցում: 1990թ. համերգներ է ունեցել Հայ բարեգործական ընդհանուր միության կենտրոնում և Լոս Անջելեսի «Wilshire Ebell Theatre» -ում: Այս համերգներից գոյացած միջոցներով 1990թ. ձայնագրվել, իսկ 1991թ. լույս է ընծայվել առաջին ալբոմը` «Catharsis»-ը: 1990թ. ստեղծել է «Առաքյալներ 90» խումբը, որի կազմում հանդես են եկել Վեին Ջոնսոնը (Wayne Johnson)` կիթառ, Ջոն Լեֆտվիչը (John Leftwich)` բաս կիթառ և Արտ Ռոդրիգեսը (Art Rodrigues)` հարվածային գործիքներ: 1993թ. խումբը հանդես է եկել համերգներով Փասադենայում, որոնց ժամանակ ներկայացվել են երգեր նոր` «Ցնորված ջութակահարի մենախոսությունը» ալբոմից: Ալբոմը ձայնագրվել է 1993թ.: 1995թ. ձայնագրվել է նաև «Թափառում» («Wander») ալբոմը, որն իր մեջ է ընգրկում մի քանի ստեղծագործություն «Ռեքվիեմից»: Նույն թվականին ստեղծվել է «Հաղորդությունը», որը հեղինակը համարել է իր արվեստի գագաթնակետը: 1996թ. վերադարձել է Հայաստան և ստանձնել Երևանի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնը: Սակայն հանդիպել է իշխանությունների կոշտ դիմադրությանը` 1997թ. հրաժարվել է պաշտոնից և վերադարձել Բոստոն: 2001թ. լույս է ընծայել երգերի հավաքածուն` բաղկացած 4 սկավառակից: 2003թ. համերգ է տվել Լոս Անջելոսի Կոդաք համերգասրահում, որտեղ ներկայացրել է նոր կատարումներ` այդ թվում «Սայաթ-Նովա» ստեղծագործությունը: 2005թ. վերադարձել է Երևան և կրկին զբաղվում է ճարտարապետությամբ: 2005-06թթ համերգներ է տվել Երևանում, Գյումրիում, Վանաձորում, 2009թ.` Երևանում, Մոսկվայում, Լոս Անջելոսում, որտեղ նորովի հնչող հին կատարումները զուգակցվել են նոր ստեղծագործություններով: 2011թ. պարգևատրվել է ՀՀ «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով, 2012թ.` ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ոսկե մեդալով: 2014թ. արժանացել է ՀՀ Պետական մրցանակի:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար