Դանիել Վարուժան

Բանաստեղծ

Պողոս Մակինցյան

Գրականագետ, թարգմանիչ, պետական գործիչ

Կարո Ղաֆադարյան

Հնագետ, պատմաբան, բանասեր

Հրաչյա Ռուխկյան

Գեղանկարիչ

Արմեն Վարդանյան

Գեղանկարիչ

Գրիգոր Հախինյան

Կոմպոզիտոր

Պերճ Ժամկոչյան

Երգեհոնահար

Սերգեյ Կարապետյան

Դուդուկահար

Սեյրան Խաթլամաջյան

Գեղանկարիչ, գրաֆիկ

Հրանտ Թադևոսյան

Գեղանկարիչ

Դոնարա Մկրտչյան

Դերասանուհի

Գագիկ Մանուկյան

Գեղանկարիչ

Վահագն Թևանյան

Բեմանկարիչ

Արմեն Գևորգյան

Բալետի արտիստ

Վահագն Զաքարյան

Հաղորդավար, լրագրող

Գուրգեն Ջանիբեկյան

Կինոռեժիսոր, կինոօպերատոր

 

 

 

 

ՆԱԴԵԺԴԱ ՊԱՊԱՅԱՆ

Օպերային երգչուհի

21 մարտ, 1868 - 19 հունվար, 1906

Ծնվել է Աստրախանում: Եղել է հայ առաջին օպերային մեծ երգչուհին: Հանդես է եկել ավելի քան 50 օպերային գլխավոր դերերում, որոնք կատարել է մեծագույն հաջողությամբ: 1886թ. ավարտել է Աստրախանի գիմնազիան: 1886-90թթ սովորել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում՝ Վ.Ռաաբի դասարանում: Բեմական արվեստն ուսումնասիրել է Ս.Գաբելի օպերային դասարանում: Առաջին դերերգով հանդես է եկել 1888թ. դեկտեմբերի 18-ին (Նատալյա՝ Պ.Չայկովսկու «Օպրիչնիկ»): 1890թ. ամռանը ձայնը վերականգնելու համար մեկնել է Միլան, դասեր առել Ջ.Վիլլա-Ֆիորիտայի ստուդիայում: Ներկա լինելով «Լա Սկալա»-ի ներկայացումներին, մոտիկից ծանոթացել է իտալական վոկալ արվեստի, հատկապես բելկանտոյի գաղտնիքներին: 1891թ-ից, պարապմունքներին զուգընթաց, հանդես է եկել Նեապոլի «Սան Կարլո», ապա և Միլանի «Ալհամբրա» օպերային թատրոններում: 1893թ. վերադարձել է Անդրկովկաս, համերգային ելույթներ ունեցել Բեգլար Ամիրջանյանի հետ: Օժտված է եղել մեծ ձայնածավալի գեղեցիկ տեմբրի ձայնով, երգել է զմայլող երաժշտականությամբ և ջերմորեն: 1893-94թթ հանդես է եկել Թիֆլիսի արքունական օպերային թատրոնում, Գունոյի «Ֆաուստ» (առաջին բեմելը՝ 1893թ. սեպտեմբերի 29-ին, 20-ամյա Ֆ.Շալյապին-Մեֆիստոֆելի մասնակցությամբ), Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ», Վերդիի «Տրավիատա», «Ռիգոլետտո», Բիզեի «Կարմեն», Մեյերբերի «Հուգենոտներ», Թոմայի «Մինյոն», Մասկանյիի «Գեղջկական պատիվ», Պուչչինիի «Պայացներ», Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին», «Պիկովայա դամա», Դարգոմիժսկու «Ջրահարս», Ռուբինշտեյնի «Դև» և այլ օպերաներում, ելույթ ունեցել մենահամերգով, մասնակցել բարեգործական երեկույթների, Դոնի Ռոստովում և Տագանրոգում՝ 10 ներկայացումների, ապա մեկնել Փարիզ և (մինչև 1896թ.) կատարելագործվել Մ.Մարկեզիի վոկալ ստուդիայում: 1897-98թթ Թիֆլիսի օպերային թատրոնի թատերաշրջաններն ավարտելուց հետո Փարիզում մասնակցել է Մարկեզիի ստուդիայի կազմակերպած ցուցադրական համերգներին ու ներկայացումներին, ապա երգիչ Լ.Եղիազարյանի հետ Անգլիայում հանդես եկել համերգներով: 1899թ. հրավիրվել է Պետերբուրգի «Արկադիա» թատրոնի հյուրախաղային ներկայացումներին, Պավլովսկի ամառային համերգասրահում հանդես եկել մենահամերգով: 1900-04թթ երգել է Մարիինյան թատրոնում (բեմելը 1900թ․ ապրիլի 25-ին Լիզայի դերերգով, Պ.Չայկովսկու «Պիկովայա դամա»-ում), կատարել գլխավոր դերերգեր, դրանց թվում նաև առաջին անգամ բեմադրված օպերաներում՝ Ն.Ռիմսկի-Կորսակովի «Թագավորի հարսնացուն» (Մարֆա), «Սերվիլիա» (Սերվիլիա), Մոցարտի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» (Սուսաննա) և այլն: Այդ տարիներին հանդես է եկել նաև Մոսկվայում, Թիֆլիսի օպերային թատրոնում, մասնակցել նրա հյուրախաղային ներկայացումներին (Խարկով, Կիև և Օդեսա, 1901թ.), Պետերբուրգում՝ հայկական երեկույթին (1901թ.), ֆիլհարմոնիկ ընկերության 100-ամյակին նվիրված համերգին (1902թ.), ուր Ա.Նիկիշի ղեկավարությամբ կատարվել է Բեթհովենի «Հանդիսավոր մեսսան»: 1904թ. գարնանը վերադարձել է Թիֆլիս, մասնակցել օպերային ներկայացումների, ապա մեկնել Փարիզ, «Օպերա-կոմիկ»-ի հետ պայմանավորվել նոր թատերաշրջանում այնտեղ աշխատելու մասին: 1905թ. դեկտեմբերի 30-ին Աստրախանում չարագործները կողոպտելու նպատակով մտել են երգչուհու բնակարան, սպանել հորը, մահացու վիրավորել երգչուհուն: Մահացել է Աստրախանում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար