Պողոս Օտյան

Պետական գործիչ, մանկավարժ

Գրիգոր Օտյան

Պետական գործիչ, հրապարակախոս

Հակոբ Օշական

Արձակագիր, դրամատուրգ

Հակոբ Խաչատրյանց

Գրականագետ, թարգմանիչ

Բագրատ Ուլուբաբյան

Պատմաբան, բանաստեղծ, արձակագիր

Կարո Սարաֆյան

Կիթառահար

Ալեքսանդր Չաուշյան

Թավջութակահար

Արթուր Ավանեսով

Դաշնակահար, կոմպոզիտոր

Ժիրայր Ոսկանյան

Հաղորդավար

 

 

 

 

ԳՐԻԳՈՐ ՊԱԼՅԱՆ

Ճարտարապետ

8 փետրվար, 1767 - 15 նոյեմբեր, 1831

Գրիգոր ամիրա Պալյան

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Եղել է ճարտարապետ Պալի Քալֆայի որդին։ Առաջինն է, որ կրել է «Բալյան» ազգանունը։ 1788թ-ից նշանակվել է պալատական ճարտարապետ: Որոշ իրավիճակներում եղել է նաև սուլթան Սելիմ 3-րդի խորհրդականը։ Կառուցել է Սարայբուրնուի հին (այրվել է 1875թ.), Պեշիքթաշի թագավորական, նախկին Բեյլերբեյի (այրվել է), Ոսկեղջյուրում Գեֆթերդարբուրնուի առափնյա, Արնավուդքյոյի, Աքընթըբուրնուի սուլթանական պալատները, Քասրը Զեդիդ (Նոր դղյակ), Այնալըքավաքի կամ Թերսանեի դղյակը (1876թ.), Չաղլայանի թագավորական դղյակը, Սելիմիեի, Դավուդ փաշայի (1826-27թթ), Թաքսիմի թնդանոթաձիգների, Մալթեփեի (1826թ.), Ռամիի (1828թ.) զորանոցները, Նուսրեթիեի մզկիթը (Թոփհանեի մզկիթ, 1823-26թթ), Գումգափուի Մայր (Սբ. Աստվածածին) եկեղեցին (1828թ.), եկեղեցի Կեսարիայում, Պետական նախկին դրամահատարանը (1838թ., Թոփգափուի պալատի բակում), Բախչեքյոյի Վալիդե ամբարտակը (1796թ.) և այլն։ Մահացել է Կոստանդնուպոլսում:

Եթե մզկիթներում առկա են արաբական, իսկ հայկական եկեղեցիներում` միջնադարյան դասական ճարտարապետական հուշարձանների ազդեցությունները, ապա աշխարհիկ շենքերում նկատելի են Վերածննդի, բարոկկոյի, ապա և մոդեռն ոճի գեղարվեստական ընկալումները։ Բալյանները (Գրիգոր Բալյան, Կարապետ Պալյան, Նիկողոս Պալյան, Սարգիս Պալյան, Հակոբ Պալյան, Սիմոն Պալյան, Լևոն Պալյան) եվրոպականացրել են թուրքական ճարտարապետությունը և ուղի հարթել նրա հետագա զարգացման համար։ Նրանց կառույցները բագմաշենք են, արևելյան շքեղությամբ բնութագրված։ Պալատական համալիրներում և մյուս կառույցներում օգտագործել են անատոլիական բազմատեսակ ու բազմագույն քարեր, շենքերի արտաքին մշակումներում զգալի տեղ հատկացրել դեկորատիվ զարդանախշերի շքեղությանը, դահլիճների ներքին հարդարանքում օգտագործել հախճապակի, ոսկի, գունավոր մարմարներ, ստալակտիտե մշակումներ, դռների նկարազարդումներ և այլն:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար