ԳԱԲՐԻԵԼ ԳՅՈՒՐՋՅԱՆ

Գեղանկարիչ

12 ապրիլ, 1892 - 12 օգոստոս, 1987

Ծնվել է Արդվին քաղաքում: 1910-17թթ սովորել է Պենզայի գեղարվեստի ուսումնարանում: 1920թ. ավարտել բարձրագույն գեղարվեստական արվեստանոցները: Եղել է խորհրդահայ կերպարվեստի սկզբնավորողներից: 1922թ. տեղափոխվել է Երևան: 1923-27թթ դասավանդել է Երևանի գեղարվեստաարդյունաբերական տեխնիկումում (այժմ` Փ.Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան), 1930-35թթ` Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1945-58թթ` Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում (1947թ-ից` պրոֆեսոր): Եղել է 1926թ. Երևանում կազմակերպված «Հեղափոխակսն Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի» հայկական բաժանմունքի նախագահը, 1939թ.` Հայաստանում առաջին շրջիկ արվեստանոց-ցուցահանդեսի կազմակերպիչը: 1951-59թթ և 1968-69թթ եղել է Հայաստանի նկարիչների միության նախագահը: Բնանկարներից են` «Արդվին: Ինտերիեր» (1914թ.), «Իմ ծննդավայրը» (1915թ.), «Ղարաքիլիսայի լեռները: Մայրամուտ» (1923թ.), «Ժայռեր: Սևան» (1926թ.), «Ստեփանավանի շրջակայքը» (1929թ.), «Երեկոն Մարտունիում» (1939թ.), «Առավոտը Գորիսում» (1954թ.), որոնցում հասել է տեսարանի գեղարվեստական ընդհանրացման: «Շիրակի ջրանցքի ամբարտակի կառուցումը» (1926թ.), «Արդյունաբերական բնանկար: Ալավերդի» (1949թ.) և այլ գործերով սկզբնավորել, զարգացրել է արդյունաբերական բնանկարի ժանրը հայ կերպարվեստում: 1941-45թթ ստեղծել է հայրենասիրական թեմաներով սյուժետային պատկերներ՝ «Ֆաշիստական ռազմանավերի ոչնչացումը» (1942թ.), «Երևանը հայրենական պատերազմի օրերին» (1942թ., Երևանի քաղաքայիև թանգարան) և այլն: Հետազոտություններ է կատարել նկարչական ներկերի տեխնոլոգիայի բնագավառում։ Հեղինակ է արվեստաբան, ուսումնասիրությունների` «Նկարիչ Ստեփան Աղաջանյան» (1927թ.), «Սեդրակ Առաքելյան» (1967թ.): Ճանաչված է նկարչության տեխնոլոգիայի գաղտնիքներին տիրապետող վարպետ: Եղել է ՀԽՍՀ 1, 2 և 4 գումարումների Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր: Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքարնշաննեով։ 1945թ. արժանացել է Հայաստանի ժողովրդական նկարչի կոչման: Մահացել է Երևանում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար