Ստեփանոս Թոխաթցի

Բանաստեղծ, գրիչ

Վարդան Մեշտուճյան

Արձակագիր, պատմաբան, թարգմանիչ

Սիամանթո

Բանաստեղծ

Վեներա Հակոբյան

Դերասանուհի

Վահագն Դավթյան

Բանաստեղծ, թարգմանիչ

Զարեհ Մելքոնյան

Բանաստեղծ, դրամատուրգ

Աբել Սիմոնյան

Պատմաբան

Արթուր Այդինյան

Օպերային երգիչ

Մայք Քոնորս

Դերասան

Գեորգի Գարանյան

Սաքսոֆոնահար, կոմպոզիտոր

Պողոս Հայթայան

Արվեստաբան

Սիլվի Վարդան

Երգչուհի

Հրաչյա Քեշիշյան

Ռեժիսոր, պրոդյուսեր

 

 

 

 

ՄԿՐՏԻՉ ԷՄԻՆ

Բանասեր, պատմաբան, թարգմանիչ

25 նոյեմբեր, 1815 - 13 դեկտեմբեր, 1890

Մկրտիչ Կարապետյան

Ծնվել է Նոր Ջուղայում (այժմ՝ Իրանի Սպահան քաղաքում): Սովորել է Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանում: 1834թ. ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, 1838թ.` Մոսկվայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի բանասիրական բաժինը: 1838թ-ից եղել է Լազարյան ճեմարանի հայոց լեզվի ուսուցիչ, 1840թ-ից` նաև տեսուչ, 1848-55թթ` ճեմարանի լիցեյական բաժանմունքի հայոց լեզվի և գրականության պրոֆեսոր, 1866-69թթ` Վլադիմիրյան նահանգի դպրոցների վերատեսուչ, 1870թ.` Մոսկվայի 5-րդ գիմնազիայի տնօրենը, 1871-82թթ` Լազարյան ճեմարանի պրոֆեսոր, 1883-90թթ` նաև հայագիտական ամբիոնի վարիչը: Լույս է ընծայել «Քերականութիւն հայկական լեզուի» (1846թ.), «Ընտիր հատուածք քաղեալք ի գրոց նախնի եւ արդի մատենագրաց հայոց...» (1849թ.) դասագրքերը: «Վեպք հնոյն Հայաստանի» (1850թ.) ուսումնասիրությունը պատմաքննական գրական առաջին փորձերից է` նվիրված ազգային վիպասանությանն ու վիպական երկերին: Այդ հարցը խորացված է «Մովսես Խորենացի և հայոց հին վեպերը» (ռուսերեն` 1881թ., հայերեն` 1886թ.), «Մովսէս Խորենացի եւ հին հայկական վեպ» (1887թ.) աշխատությունների մեջ: Հայ դիցաբանության հարցեր են քննարկված «Ընդհանուր տեսություն հայոց հեթանոսական կրոնի» (1864թ., ռուսերեն, թարգմանվել է ֆրանսերեն, որից էլ հայերեն` «Հնախօսութիւնք ի վերայ հայկական հեթանոսութեանն», 1875թ.), «Հետազոտութիւնք ի վերայ հայկական հեթանոսութեան» (1877թ.), «Արա Գեղեցիկի մասին» (1858թ., ռուսերեն), «Վահագն վիշապաքաղը հայ դիցաբանության մեջ Ռիգ Վեդայի Ինդրա Vritrahan-ն է» (1873թ., ռուսերեն) և այլ գործերում: Առավել ուշագրավ գործերից է «Հայկազանց տոհմական ցուցակ ըստ Հայոց պատմության Մովսիսի Խորենացվո և ժամանակագրական աղյուսակ Հ.Մ.Չամչյանի» (1884թ., ռուսերեն) հետազոտությունը: Նրա մի շարք ուսումնասիրություններով («Հրեա գաղթականությունը հին հայոց մեջ», 1880թ., «Մեդացիները հին Հայաստանում», «Ժյուլի Օպերտի՝ Աժդահակ բառի նոր բացատրությունը», 1880թ., «Արմավիր», 1882թ. և այլն) հիմք դրվեց Հայաստանում օտար գաղութների և գաղթականության վերաբերյալ պատմությանը: Հիմնադրել է Լազարյան ճեմարանի մատենադարանը, առաջին անգամ հրատարակել է Ղազար Փարպեցու «Թուղթը» (1853թ.), Մովսես Կաղանկատվացու «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» (1860թ.), Մխիթար Այրիվանեցու «Պատմություն Հայոց» (1860թ.), Վարդան Արևելցու «Պատմություն տիեզերական» (1861թ.) աշխատությունների քննական բնագրերը: Ռուսերեն է թարգմանել և առաջաբանով ու ծանոթագրությամբ հրատարակել Մովսես Խորենւսցու «Պատմություն Հայոցը» (1858թ.), Վարդան Արևելցու «Պատմությունը» (1861թ.), Ստեփանոս Տարոնեցու «Պատմությունը» (1864թ.), ֆրանսերեն` Փավստոս Բուզանդի «Պատմություն Հայոցը» (1867թ.) և այլն: Նրա երկերի ամբողջական հավաքածուն լույս է տեսել Մոսկվայում (հ.1-3, 1893-97թթ): Նրա կտակած միջոցներով հրատարակվել է «Էմինյան ազգագրական ժողովածուն» (9 հատոր): Մահացել է Մոսկվայում:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար