ՀԱԿՈԲ ՊԱՐՈՆՅԱՆ

Դրամատուրգ, երգիծաբան

6 օգոստոս, 1843 - 27 մայիս, 1891

Ծնվել է Ադրիանապոլսում: Կրթությունը ստացել է ծննդավայրի Արշակունյաց վարժարանում: 1857թ. ընդունվել է տեղի հունական դպրոց, սակայն ուսումը կիսատ է թողել: Աշխատել է տարբեր հիմնարկներում: 1863թ. մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ ծանոթացել է Հարություն Սվաճյանի հետ, թղթակցել նրա խմբագրած «Մեղու» հանդեսին: 1868-70թթ աշխատել է Ադրիանապոլսում` եղբոր առևտրական գրասենյակում, այնուհետև վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ դասավանդել է Մեզպուրյան վարժարանում, ապա` Սկյուտարի ճեմարանում: 1871թ-ից եղել է «Եփրատ» թերթի խմբագիրը, երգիծապատումներ է տպագրել «Մեղու» հանդեսում, իսկ 1872թ. ստանձնել է հանդեսի խմբագրապետի պաշտոնը: 1874-77թթ խմբագրել է «Թատրոն», 1884-88թթ.՝ «Խիկար» հանդեսները, աշխատակցել «Լույս», «Փորձ», «Արձագանք», «Փարոս Հայաստանի» պարբերականներին, 1888թ-ից դասավանդել է Կոստանդնուպոլսի Կեդրոնական վարժարանում: Գրական գործունեությունը սկսել է թատերագրությամբ: Առաջին փորձը եղել է «Երկու տերով ծառա մը» (1865թ.) կատակերգությունը, ապա` «Ատամնաբույժն արևելյանը» (1868թ.): Լրագրային երգիծանքից հայտնի են «Կսմիթներ» (1875-78թթ) և «Հոսհոսի ձեռատետրը» (1880թ.) շարքերը: Հիշարժան են նաև «Պտույտ մը Պոլսո թաղերու մեջ» (1880թ.), «Քաղաքավարության վնասները» (1886-87թթ), «Ազգային ջոջեր» (1879-80թթ) շարքերը: Հայ դրամատուրգիայի կատարյալ ստեղծագործություններից է «Պաղտասար ախպարը» (1886թ.): 1887թ. գրել է «Մեծապատիվ մուրացկաններ» վեպը, որը հայ գեղարվեստական արձակի դասական երկերից է: Գրողի գործերի հիման վրա նկարահանվել են «Մսյո Ժակը և ուրիշները» (1964թ.), «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» (1976թ.), «Ատամնաբույժն արևելյան» (1981թ.) կինոնկարները: Մահացել է Կոստանդնուպոլսում: Երևանում և ՀՀ այլ քաղաքներում Պարոնյանի անունով կոչվել են փողոցներ, դպրոցներ, Երևանի երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնը:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար