Սիմոն Ճուլարտյան

Բանահավաք, բանասեր

Հովսեփ Աթաբեկյանց

Հրապարակախոս, թարգմանիչ, գյուղատնտես

Ալեքսանդր Սպենդիարյան

Կոմպոզիտոր, դիրիժոր

Տիգրան Խրլոպյան

Մշակութային գործիչ, արձակագիր

Արմեն Գուլակյան

Բեմադրիչ, դրամատուրգ

Մարիամ Ասլամազյան

Գեղանկարչուհի

Առլեն Ֆրենսիս

Դերասանուհի

Գուրգեն Հովնան

Գրականագետ

Անջելո Էֆրիկյան

Ջութակահար, դիրիժոր, երաժշտագետ

Վահե Ահարոնյան

Դաշնակահար

Սուսաննա Կարապետյան

Երգահան, քանոնահար

Ռուբեն Եսայան

Քանդակագործ

Հովհաննես Զատիկյան

Արձակագիր, պատմաբան

Արարատ Սարգսյան

Գեղանկարիչ

Ալբինա Համբարձումյան

Երգահան, երաժիշտ

 

 

 

 

ԵՐՎԱՆԴ ՕՏՅԱՆ

Արձակագիր, երգիծաբան, լրագրող

19 սեպտեմբեր, 1869 - 3 հոկտեմբեր, 1926

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում: Գրաճանաչ է դարձել հորաքրոջ` Եվփիմե Օտյանի օգնությամբ, ապա հաճախել է Պերպերյան վարժարան: Տկարության պատճառով թողել է դպրոցը և կրթությունը լրացրել մասնավոր դասերով: Գրական ասպարեզ է մտել 1880-ականներին` թարգմանություններով և պատմաբանասիրական հետազոտություններով: 1892թ. «Հայրենիք» օրաթերթի խմբագիր Արփիար Արփիարյանի հրավերով ստանձնել է թերթի օգնական-խմբագրի, իսկ 1896թ.` խմբագրի պաշտոնը: Գրել է քրոնիկ-ֆելիետոններ, պատմվածքներ ու նորավեպեր` «Սիրո նահատակ» (1892թ.), «Վաշխառուն» (1893թ.), «Կաղանդի վիպակ» (1895թ.) և այլն: 1896թ. Կոստանդնուպոլսում սկսված հալածանքների պատճառով մեկնել է Հունաստան: 1897թ. հաստատվել է Եգիպտոսում: Մինչև 1908թ. եղել է գրողի ստեղծագործության երկրորդ շրջանը: Խմբագրել է «Ազատ խոսք» (1901-08թթ), «Ազատ բեմ» (1903-06թթ), «Օրենք» (1905թ.), «Կրակ» (1905թ.) և այլ պարբերականներ, ստեղծել տասնյակ բարձրարժեք գործեր՝ «Լևոն թագավորի սուրը» (1898թ.), «Համբարձում աղա» (1904թ.), «Ոսկեմոլը» (1905թ.) և այլ պատմվածքներ, «Հեղափոխության մակաբույծները» (1899թ.) պատմվածաշարը, «Պրոպագանդիստը» (1901թ.) երգիծավեպը, «Ազգային բարերարը» (1905թ.), «Միքեի սիրարկածը» (1906թ.) վիպակները, «Զավալլըն» (1905թ.) վոդևիլը, «Ֆրանքո-թրքական պատերազմ կամ Չարշըլը Արթին աղա» (1906թ., համահեղինակ՝ Միքայել Կյուրճյան) կատակերգությունը և այլն: Գրական այս շրջանում հանդես է եկել որպես քաղաքական երգիծաբան: 1909թ. վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, խմբագրել և հրատարակել է «Խարազան», «Հայրենիք», «Արևելք», «Կառափնատ» և այլ պարբերականներ, գրել «Ընկ. Բ. Փանջունի» քաղաքական սատիրայի գլուխգործոցը (1909-14թթ, եռամաս) և այլ վեպեր, մի շարք վիպակներ, գրական-հրապարակախոսական հոդվածներ, ֆելիետոններ, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել «Մեր երեսփոխանները» (1913թ.) երգիծական դիմանկարների շարքը: Հայ ռեալիստական գրականության բացառիկ արժեքավոր էջերից են գրողի սոցիալական երգիծավեպերը` «Միջնորդ տեր պապան» (1895-1920թթ), «Ընտանիք, պատիվ, բարոյական» (1910թ.), «Վաճառականի մը նամակները» (1910թ.), «Թաղականին կնիկը» (1915թ.): 1915թ. ձերբակալվել ու աքսորվել է արաբական անապատներ: Դեյր էլ Զորում մնացել է մինչև 1918թ., որտեղ ազգությունը թաքցրած հայ վարորդը ճանաչել է նրան` Համայի վարժարանի իր ուսուցչին, գաղտնի դուրս է բերել և տարել մի ապահով վայր: 1918թ. վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս: 1922թ. մեկնել է Բուխարեստ, 1924թ. տեղափոխվել Սիրիա, ապա` Կահիրե: 1918-26թթ ակտիվորեն աջակցել է Հայաստանի օգնության կոմիտեի աշխատանքներին, զբաղվել հայ որբերի ճակատագրով: Միաժամանակ հիմնել և խմբագրել է մի շարք պարբերականներ և երգիծաթերթեր, գրել է 8 վեպ, բազմաթիվ պատմվածքներ, վիպակներ, ֆելիետոններ, պարսավագրեր: Ֆրանսերենից թարգմանել է Լ.Տոլստոյի «Հարություն» (1910թ.) և «Աննա Կարենինա» (1911թ.) վեպերը, Է.Զոլայի, Ֆ.Դոստոեսկու, Մ.Գորկու, Մ.Տվենի և ուրիշների ստեղծագործությունները։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ֆրանսերեն, բուլղարերեն, հունարեն, թուրքերեն, ալբաներեն: Նրա երկերը բեմականացվել են, էկրանացվել է «Կեղծ լրտեսը» («Մուսյո Ժաք և ուրիշներ») պատմվածքը։ Մահացել է Կահիրեում, թաղված է Մարմինա Հայոց ազգային գերեզմանատանը: Օտյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց, Էջմիածնում` դպրոց:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար