Նինա Սաղյան

Դաշնակահար

Թամար Մելքումյան

Դերասանուհի

Արամ Թաթուլյան

Դաշնակահար

Մուշեղ Գալշոյան

Արձակագիր, լրագրող

Գայանե Վարդիկյան

Դերասանուհի

Արման Աղաջանյան

Կինոռեժիսոր, երգիչ

Աշոտ Գաբրիելյան

Բանաստեղծ

Հասմիկ Վարդանյան

Թավջութակահար

Էվա Խաչատրյան

Դերասանուհի

Լարա Առաքելյան

Հաղորդավար, լրագրող

 

 

 

 

ԵՐՈՒԽԱՆ

Արձակագիր, թարգմանիչ

5 հուլիս, 1870 - 11 հունիս, 1915

Երվանդ Սրմաքեշխանլյան

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսի Խասգյուղ թաղամասում: 1886թ. ավարտել է տեղի Ներսիսյան վարժարանը, ապա ուսումը շարունակել է Ղալաթիայի Կեդրոնական վարժարանում։ 1889-90թթ հանդես է եկել մամուլում: Գրական առաջին փորձերին հաջորդել են մի քանի նովելներ: Առաջինը` «Պապուկը», լույս է տեսել «Արևելքի» 1891թ. մայիսի 29-ի համարում: 1890թ-ից աշխատել է «Արևելք»-ի խմբագրությունում։ 1891-96թթ «Արևելք»-ի և «Մասիս»-ի էջերում հրատարակել է նովելներ: 1896թ. հունիսին պայմանագրով ձեռնարկել է «Ծաղիկ» հանդեսը որպես օրաթերթ հրատարակելու գործը։ Երբ ամեն ինչ պատրաստ է եղել հրատարակման համար, սկսվել է 1896թ. հայկական կոտորածը։ Գրողը տեղափոխվել է Բուլղարիա, հաստատվել Վառնայում, որտեղից որոշ ժամանակ թղթակցել է «Բյուզանդիոն»-ին, Վարդան Մեշտուտճյանի օժանդակությամբ հիմնադրել «Շարժում» օրաթերթը (1898թ.), հրատարակել «Շավիղ» հանդեսը (1900թ-ից), գրել առաջին վեպը` «Մերժված սերը», ապա «Գաղթականները» վեպը, որն անվարտ է մնացել (տպագրվել է «Շավիղ»-ում): Վառնայից նամակագրական սերտ կապ է պահպանել Փարիզում գտնվող Արշակ Չոպանյանի հետ։ Բացի այդ, աշխատակցել է նաև «Անահիտ» հանդեսին, որի էջերում էլ առաջին անգամ հանդես է եկել Երուխան անունով։ 1902թ. որոշ ժամանակ վարել է Ասպրիղի ազգային վարժարանի տնօրինությունը, իսկ 1902-04թթ պաշտոնավարել է Վառնայի ազգային վարժարանում՝ դասավանդելով աշխարհաբար հայերեն։ 1903-04թթ ուստարում նրան ապօրինի ազատել են ուսուցչական աշխատանքից։ 1904թ. ակտիվ աշխատակցել է տպարանատեր Օնիկ Բարսեղյանի հրատարակած «Վիպաթերթ» հանդեսին, որտեղ մաս-մաս տպագրվել է նրա «Մերժված սերը» վեպը։ 1904թ. անցել է Եգիպտոս։ Շարունակել է գրական, խմբագրական աշխատանքը, զբաղվել մանկավարժությամբ (Ալեքսանդրիայի, Կահիրեի ազգային վարժարաններում)։ 1904-08թթ դարձյալ զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով։ Երեք տարի Ալեքսանդրիայի Պողոսյան ազգային երկսեռ և մեկ տարի Կահիրեի ազգային վարժարանների բարձր դասարաններում դասավանդել է աշխարհաբար հայերեն, ֆրանսերեն, պատմություն և աշխարհագրություն։ Զուգահեռաբար զբաղվել է նաև խմբագրական աշխատանքով: 1905թ. Ալեքսանդրիայում, Սմբատ Բյուրատի հետ միասին հրատարակել է «Սիսվան» ամսաթերթը, որն ընդամենը երկու համար է լույս տեսել։ «Սիսվան»-ում նրա թարգմանությամբ տպագրվել են Մաքսիմ Գորկու «Բոլես» նովելը և Պոլ Բուրժեի «Երկվություն» վեպը։ Արփիար Արփիարյանի մահից հետո ստանձնել է «Լուսաբեր»-ի խմբագրապետությունը, որը վարել է մինչև 1908թ. հուլիսը։ 1908թ., Երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո, վերադարձել է Կ.Պոլիս, օգոստոսի 7-ին նշանակվել «Արևելք» թերթի խմբագիր: Վերամշակելով «Անիծված սերը»` հրատարակել է նույն թերթում «Ամիրայի աղջիկը» վերնագրով: Լույս է ընծայել նաև նովելների ժողովածու («Կյանքին մեջ», 1911թ.): Բաբերդից (Բայբուրդ) ընտրվել է Ազգային ժողովի երեսփոխան։ 1909թ., 3-4 ամիս, եղել է նաև Խասգյուղի թաղային խորհրդի անգամ։ 1910թ. հուլիսի 4-ին հրաժարվել է «Արևելք»-ի խմբագրի պաշտոնից, ստանձնել է Սկյուտարի Սբ. Խաչ ազգային վարժարանի տնօրինությունը, մինչև 1913թ. օգոստոսը, ապա մեկնել է Խարբերդ` մանկավարժական աշխատանքի անցնելով Մեզիրեի կեդրոնական վարժարանում։ 1912թ. «Ոստան» հանդեսում տպագրվել է նրա «Հարազատ որդին» վիպակը: 1913թ. թարգմանել և հրատարակել է Էդուարդ Տրիոյի «Արևելյան խնդիրը և հայկական հարցը իր ծագումեն մինչև մեր օրերը» ուսումնասիրությունը: Օգտագործել է «Գաղթական», «Ե.Գաղթական», «Աշուղ» ծածկանունները: Ֆրանսերենից թարգմանել և «Արևելք» օրաթերթում հրատարակել է Ալֆոնս Դոդեի «Ջեկ» (1896թ.), Հեկտեր Մալոյի «Ընտանիքը» (1894-95թթ), Ժ.Լեոմինայի «Փարիզի գայլերը» (1893-94թթ), Ժ.Մարիի «Դժգույն աղջիկը» (1894թ.) և այլ վեպեր ու վիպակներ։ Ձերբակալվել է 1915թ. մայիսի 1-ին: Նրան և Խարբերդի գավառի մյուս մտավորականներին անասելի տանջանքների ենթարկելուց հետո տարել են Դևե Բոյնի և գլխատել կացնով ու մանգաղով:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար