Ռուբեն Շահվերդյան

Գեղանկարիչ, խեցեգործ

Պետրոս Թումանյան

Ճարտարապետ

Գեորգի Յարալյան

Ծաղրանկարիչ

Վանո Սիրադեղյան

Պետական գործիչ, արձակագիր

Ռուբեն Նուրիջանյան

Օպերային երգիչ

Վահագն Պապայան

Կոմպոզիտոր, բաս-կիթառահար

Հռիփսիմե Մարգարյան

Գեղանկարչուհի

Դավիթ Աղաբեկյան

Հաղորդավար

Ռոման Մուշեղյան

Կինոռեժիսոր

Արթուր Գրիգորյան

Բալետի արտիստ

 

 

 

 

ԱՐՈՒՃԻ ՎԱՆՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐ

Արուճի վանքային համալիրը գտնվում է Արագած լեռան արևմտյան լանջի ստորոտում՝ Արագածոտնի մարզում: Մատենագիտական աղբյուրները և շինարարական արձանագրությունը տաճարի կառուցման ժամանակը որոշակի թվագրում են 7-րդ դարի 70-ական թվականներով` կառուցումը վերագրելով իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանին: Աղբյուրներից մեկում հիշատակվում է, որ տաճարը կառուցվել է Անաստաս կաթողիկոսի գահակալության շրջանում՝ 667թ.: Ինչպես 7-րդ դարի մյուս հուշարձաններում, Արուճի տաճարում ևս նկատելի է Զվարթնոցի որոշ ազդեցություն, որն իր արտահայտությունն է գտել առանձին ճարտարապետական ձևերի և կոնստրուկտիվ լուծումների մեջ: Արուճի տաճարի հուժկու և հավասարակշռված ծավալատարածական հորինվածքը հարազատորեն արտահայտում է հատակագծով պայմանավորված ներքին տարածության համակարգը: Ճարտարապետական լուծմամբ առանձնապես ուշագրավ է արևելյան ճակատը, որում երկու որմնախորշերն ու պատի միջին մասը պսակված են երեք որմնանկարներից կազմված ընդհանուր կամարունքերով, մի բան որ չի հանդիպում նույն ժամանակի այլ հուշարձաններում: Տաճարի ներքին պատերը ծեփված են եղել կրաշաղախով ու պատած որմնանակարներով, որոնք խիստ վնասված վիճակում տեղ-տեղ պահպանվել են: Ավագ խորանի գմբեթարդում պատկերված է Համբարձման տեսարանը: Կապույտ ֆոնի վրա, երկու հրեշտակների միջև, պատկերված է խոշոր չափերի ( 7 մ բարձրությամբ ) Քրիստոսը` ձախ ձեռքին մագաղաթի գալար: Ականթի տերևների վարդյակների ու պտուղներով ( խաղող, նուռ ) լցված զամբյուղների միահյուսվածքից կազմված զարդագոտիով պատվանդանը բաժանված է երկու մասի: Ավագ խորանի հյուսիսային պատերին, հասակով մեկ, պատկերված են ( մի քանիսի ձեռքին գրքեր ) վեց առաքյալներ: Ենթադրվում է, որ մնացած վեց առաքյալները պատկերված են եղել հարավային պատին, իսկ երեք պատուհանների միջև` Աստվածամայրն ու հրեշտակները: Որմնանկարչական այս հոյակապ հորինվածքը ( պահպանված է նկարչի անունը` Ստեփանոս ) ժամանակակից է տաճարի կառուցմանը և կրում է արևելյան հելլենիստական արվեստի կնիքը: Իր երկարատև պատմության ընթացքում տաճարը մի քանի անգամ նորոգվել է ( նույնիսկ վերածվել ամրոցի` առանձին հատվածներում շրջապատվելով պաշտպանական պատերով ), սակայն անաղարտ պահպանել է իր նախնական նկարագիրը: 1-ին անգամ նորոգումը կատարվել է 973թ. ոմն Գորոմի կողմից ( այդ մասին կա արձանագրություն հյուսիսային պատին ), հիմնական նորոգումն ու ամրացումը կատարվել է 1949-56թթ:

ԲԱԺԻՆՆԵՐ


ՄԱՍՆԱԿՑԻՐ ՔԱՍԹԻՆԳԻ


Նկարահանման փորձ
Կցել նկար